این بخشنامه رسمی توسط خبرگزاری تسنیم (به نقل از شورای اجرایی فناوری اطلاعات) ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📦 توقف موازیکاری در سامانه انبارهای گمرک؛ گامی بزرگ در جهت یکپارچهسازی دولت الکترونیک و تسهیل تجارت
در سالهای اخیر، یکی از بزرگترین چالشهای بازرگانان، فعالان اقتصادی و شرکتهای ترخیص کالا، تعدد سامانهها و ضرورت ثبت مکرر و موازی اطلاعات در بسترهای مختلف نظارتی بوده است. این موازیکاریها علاوه بر افزایش خطای انسانی، فرآیند زنجیره تامین و ترخیص کالا را با کندی مواجه میکرد.
در همین راستا و بر اساس آخرین مصوبات کارگروه تعاملپذیری دولت الکترونیک، دستور توقف فوری ورود اطلاعات موازی در سامانه انبارهای تحت مدیریت گمرک صادر شده است. مجموعه تخصصی ایران ایمپکس به عنوان مشاور و همراه شما در فرآیندهای تجاری، در این مقاله به بررسی ابعاد حقوقی، اجرایی و دستاوردهای این مصوبه مهم برای جامعه بازرگانی کشور میپردازد.
🏛️ جزئیات ابلاغیه شورای اجرایی فناوری اطلاعات به وزارتخانههای صمت و اقتصاد
رضا باقری اصل، دبیر وقت شورای اجرایی فناوری اطلاعات، در مکاتبهای رسمی با وزیر امور اقتصادی و دارایی و وزیر صنعت، معدن و تجارت (صمت)، بر ضرورت اجرای دقیق مصوبات جلسه شانزدهم کارگروه تعاملپذیری دولت الکترونیک تاکید کرده است.
طبق این ابلاغیه، اقلام اطلاعاتی و فرآیندهای تبادل داده با محوریت و مرجعیت سامانه جامع انبارها به تصویب نهایی رسیده است. بنابراین، هرگونه اقدام موازات بستر تخصصی مصوب، مغایر با اصول توسعه دولت الکترونیک تلقی میشود. کارشناسان تجاری ایران ایمپکس معتقدند این یکپارچهسازی، بوروکراسی حاکم بر بخش لجستیک و انبارداری گمرکی را به حداقل خواهد رساند.
🛑 چرا دوگانهسازی دادهها در سامانههای گمرک متوقف شد؟
ورود اطلاعات همزمان در سامانه انبارهای گمرک و سامانه جامع انبارها (تحت مدیریت وزارت صمت) مشکلات متعددی را برای فعالان حوزه ترخیص کالا ایجاد کرده بود که از مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1. سردرگمی بازرگانان و صاحبان کالا
تجار مجبور بودند یک دیتای واحد مربوط به موجودی، ورود و خروج کالا را در دو سامانه مستقل با رابطهای کاربری متفاوت وارد کنند که این امر زمان و انرژی زیادی را از بخش بازرگانی شرکتها تلف میکرد.
2. عدم تطابق آمار و اطلاعات
به دلیل تفاوت در الگوریتمها یا زمانبندی بهروزرسانی سامانهها، در بسیاری از مواقع آمارهای خروجی گمرک با سامانه جامع انبارها همخوانی نداشت. این مغایرتها در مواردی منجر به ایجاد شائبههای تخلف یا قاچاق کالا برای بازرگانان خوشنام میشد. متخصصان ایران ایمپکس همواره بر لزوم یکپارچهسازی این بخش برای جلوگیری از این قبیل خسارات تاکید داشتهاند.
3. اتلاف منابع پایگاههای داده ملی
ذخیرهسازی دیتای مشابه در دو سرور و بستر مجزا، برخلاف الزامات مصوب چابکسازی دولت الکترونیک و معماری کلان فناوری اطلاعات کشور بود.
🔗 مرجعیت سامانه جامع انبارها و الزامات قانونی تعاملپذیری
ماده قانونی و اصول حاکم بر کارگروه تعاملپذیری دولت الکترونیک صراحتاً اعلام میدارد که برای هر لایه از دادههای ملی باید یک «مرجع واحد» (Single Source of Truth) تعریف شود. با تصویب اقلام اطلاعاتی در این کارگروه:
-
سامانه جامع انبارها به عنوان مرجع نهایی ثبت و رهگیری فرآیندهای انبارداری در کشور شناخته میشود.
-
گمرک جمهوری اسلامی ایران مکلف است بسترهای الکترونیکی خود را به گونهای تنظیم کند که دیتای مورد نیاز را به صورت خودکار و از طریق وبسرویسهای تعاملی با سامانه جامع تبادل کند، نه اینکه اقدام به دریافت مجدد دیتا از بازرگان نماید.
این تسهیلات ساختاری به بازرگانان اجازه میدهد تا تمرکز خود را بر روی فرآیندهای اصلی تجارت گذاشته و نگران خطاهای سیستمی ناشی از موازیکاری نباشند. اگر در زمینه هماهنگی اطلاعات محمولههای خود در سامانههای مرجع دچار چالش هستید، مشاوران ایران ایمپکس آماده ارائه راهنماییهای فنی و حقوقی به شما هستند.
📈 پیامدهای مثبت این مصوبه بر روند ترخیص کالا و لجستیک کشور
با حذف فرآیند دوگانهسازی دادهها، پیشبینی میشود که فرآیندهای گمرکی با سرعت و شفافیت بیشتری انجام شوند:
-
کاهش زمان توقف کالا در انبارها: حذف مراحل زائد ثبت سیستماتیک، سرعت صدور قبض انبار و بیجکهای خروجی را افزایش میدهد.
-
شفافیت در زنجیره توزیع: با تمرکز اطلاعات در یک سامانه، پایش دقیق کالاهای اساسی و مواد اولیه وارداتی برای نهادهای نظارتی آسانتر شده و از احتکار یا توزیع خارج از شبکه جلوگیری میشود.
-
کاهش هزینههای دموراج و انبارداری: تسریع در فرآیندهای تبادل داده مستقیماً بر کاهش هزینههای بالاسری لجستیک تاثیر مثبت دارد.
تیم ترخیص کالا و متخصصان زنجیره تامین در ایران ایمپکس با تسلط کامل بر این تغییرات ساختاری و مقرراتی، محمولههای وارداتی و صادراتی شما را در کوتاهترین زمان ممکن و با کمترین هزینه از گمرکات کشور ترخیص مینمایند. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره تخصصی، با کارشناسان ما در سایت ایران ایمپکس در ارتباط باشید.