این بخشنامه رسمی توسط معاونت حقوقی رئیس جمهور ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
⚓ ابلاغ توقف اخذ عوارض 10 درصد کرایه حمل ناوگان غیرایرانی برای مایعات نفتی و گازی + جزئیات بخشنامه
وصول عوارض 10 درصد کرایه حمل کالا توسط ناوگان خارجی—که در اصطلاح بازرگانی دریایی و امور گمرکی با نام عوارض پرچم شناخته میشود—همواره یکی از چالشبرانگیزترین سرفصلهای هزینهای برای فعالان حوزه پتروشیمی، نفت، گاز و صنایع پاییندستی به شمار میرود. بر اساس جدیدترین مکاتبه اداری و حقوقی صادرشده از سوی معاونت حقوقی رئیسجمهور به ریاست کل گمرک جمهوری اسلامی ایران، اخذ این وجه برای حاملهای دریایی مایعات نفتی و گازی وارداتی و صادراتی موقتاً متوقف گردید.
تیم تحلیل و امور گمرکی ایران ایمپکس در این مطلب تخصصی، مفاد حقوقی، آثار مالی، نحوه اثرگذاری بر فرآیند ترخیص و تشریفات ترانزیت و صادرات محصولات مرتبط را کالبدشکافی میکند.
🔍 ریشه حقوقی عوارض 10 درصد ناوگان خارجی چیست؟
قانونگذار بر اساس «قانون توسعه و حمایت از صنایع دریایی کشور» و آییننامههای اجرایی آن، جهت تقویت کشتیرانی ملی و ترغیب صاحبان کالا به استفاده از کشتیهای تحت پرچم جمهوری اسلامی ایران، سازوکاری تنظیم نموده است که در صورت استفاده از کشتیهای خارجی جهت ورود کالا یا خروج محصولات معین، درصدی از مبلغ کرایه حمل به عنوان عوارض به صندوق توسعه صنایع دریایی واریز شود.
با این وجود، در حوزه مشتقات نفتی و محصولات هیدروکربوری (شامل فصل 27 کتاب مقررات صادرات و واردات نظیر ردیفهای 2709، 2710 و 2711)، دسترسی به ناوگان تخصصی و مخزندارهای بزرگ (تراکرها و تانکرهای دریایی مایعات و گازها) با پرچم داخلی همواره با محدودیتهای لجستیکی شدید روبهرو بوده است. تحمیل عوارض 10 درصد کرایه حمل، توان رقابتی صادرکنندگان بنزین، گازوئیل، مازوت، الپیجی (LPG) و متانول را به شدت تضعیف کرده و هزینههای ترخیص و اظهار را بالا میبرد.
📋 جزئیات دستور معاونت حقوقی رئیسجمهور به گمرک ایران
مطابق با بخشنامه شماره 65655/55844 مورخ 1405/06/12 که بر پایه مصوبات نشست شماره 104 کمیته حمایت از کسب و کار صادر شده است:
- دستور توقف وصول: دریافت 10 درصد از کرایه حمل مایعات نفتی و گازی وارداتی و صادراتی توسط ناوگان دریایی غیرایرانی تا اطلاع ثانوی متوقف شده است.
- شرط شروع مجدد دریافت: بر اساس بند «ج» ماده 2 آییننامه اجرایی قانون توسعه و حمایت از صنایع دریایی، اخذ این عوارض منوط به تصویب و ابلاغ فهرست صریح اقلام مشمول از سوی هیئت وزیران است؛ بنابراین، تا زمان تصویب لیست نهایی، گمرکات کشور مجوزی برای وصول این وجه ندارند.
💡 تأثیر این تصمیم بر زنجیره لجستیک و ترخیص کالا
اجرای این مصوبه مزایای رقابتی و عملیاتی چشمگیری را در فرآیند تجارت خارجی به همراه دارد:
- کاهش هزینههای ترخیص و اظهار صادراتی: حذف 10 درصد عوارض پرچم از بارنامههای کرایه حمل دریایی باعث صرفهجویی قابل توجهی در اسناد هزینهای صادرکنندگان پتروشیمی و پالایشگاهها خواهد شد.
- تسهیل تأمین تانکرهای خارجی: صاحبان محمولههای مایعات نفتی و هیدروکربوری میتوانند بدون نگرانی از جریمهها یا عوارض مضاعف، تانکرهای خارجی مناسب را برای حمل و صادرات چارتر نمایند.
- کاهش ایستایی در گمرکات مرزی و بنادر: توقف محاسبه و صدور فیشهای واریزی مرتبط با عوارض پرچم در سامانه جامع امور گمرکی (EPL)، از توقف طولانی اسناد و اظهارنامهها در بنادری چون گمرک شهید رجایی، بوشهر، بندر امام خمینی و عسلویه جلوگیری میکند.
⚖️ راهکار عملی بازرگانان در مواجهه با خطاهای سیستمی گمرک
در صورتی که در اظهارنامههای وارداتی یا صادراتی خود در ردیفهای مرتبط با میعانات گازی و مایعات نفتی با الزام سیستمی ثبت عوارض پرچم مواجه شدید، توصیه میشود رونوشت نامه شماره 65655/55844 را به عنوان مستند حقوقی و رفع“`markdown
شناسه: 65655/55844
تاریخ: 1405/06/12
موضوع: توقف اخذ عوارض 10 درصد هزینه حمل مایعات نفتی و گازی وارداتی و صادراتی توسط ناوگان دریایی غیر ایرانی (عوارض پرچم)
مرجع نهایی: معاونت حقوقی رئیس جمهور
سلسله مراتب: کمیته حمایت از کسب و کار -> معاونت حقوقی ریاست جمهوری -> گمرک جمهوری اسلامی ایران
کلمات کلیدی: عوارض پرچم, مایعات نفتی, مایعات گازی, ناوگان دریایی غیر ایرانی, قانون توسعه و حمایت از صنایع دریایی, صادرات فرآوردههای نفتی, گمرک جمهوری اسلامی ایران, کمیته حمایت از کسب و کار
کلمات کلیدی نهایی: عوارض پرچم، 10 درصد کرایه حمل، ناوگان خارجی، حمل و نقل دریایی، مایعات نفتی، مایعات گازی، نفت خام، میعانات گازی، گاز مایع LPG، فرآوردههای نفتی، پتروشیمی، قانون توسعه و حمایت از صنایع دریایی، بند ج ماده 2 آیین نامه اجرایی صنایع دریایی، کمیته حمایت از کسب و کار، معاونت حقوقی ریاست جمهوری، گمرک جمهوری اسلامی ایران، صادرات فرآورده نفتی، ترخیص، لجستیک دریایی، فدراسیون صادرات انرژی
تلگرام:
📌 توقف اخذ عوارض 10 درصدی کرایه حمل دریایی (عوارض پرچم) برای مایعات نفتی و گازی
با پیگیریهای صورتگرفته در یکصد و چهارمین نشست کمیته حمایت از کسبوکار و ابلاغیه رسمی معاونت حقوقی ریاستجمهوری به گمرک ایران، اخذ عوارض 10 درصد از کرایه حمل مایعات نفتی و گازی وارداتی و صادراتی توسط ناوگان دریایی غیرایرانی به صورت موقت متوقف شد.
بر اساس این ابلاغیه، دریافت این وجوه (موضوع بند «ج» ماده 2 آییننامه اجرایی قانون توسعه و حمایت از صنایع دریایی) تا زمان تصویب و ابلاغ دقیق فهرست اقلام مشمول توسط هیئت وزیران به حالت تعلیق درآمده است؛ این تصمیم مانع از تحمیل هزینههای مازاد لجستیکی و معطلی محمولههای هیدروکربوری، نفتی و پتروشیمی در مبادی گمرکی کشور خواهد شد.