این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
⚖️ تحلیل جامع بخشنامه تفویض اختیار گمرک؛ تسهیلات جدید ورود موقت، صادرات و خروج موقت کالاها
یکی از بزرگترین چالشهای بازرگانان، صاحبان صنایع و ایرانیان مقیم خارج از کشور، طولانی شدن فرآیندهای اداری و مکاتبات پیدرپی با ستاد مرکزی گمرک ایران بود. گمرک جمهوری اسلامی ایران با صدور بخشنامه جدید تفویض اختیار در شرایط خاص، گام بزرگی در جهت تمرکززدایی، تکریم ارباب رجوع، حمایت از صنعت گردشگری و تسریع در ترخیص کالاهای مورد نیاز واحدهای تولیدی برداشته است.
این بخشنامه که با هدف کاهش مراجعات حضوری و بوروکراسی اداری تدوین شده، تکالیف و اختیارات جدیدی را به گمرکات اجرایی سراسر کشور محول کرده است. در این مقاله تخصصی از ایران ایمپکس، به تشریح و تحلیل حقوقی و اجرایی بندهای مختلف این مصوبه میپردازیم.
🚗 تسهیلات رویه واردات و ورود موقت خودرو و ماشینآلات
بخش اول این بخشنامه تمرکز ویژهای بر رویه واردات، به خصوص ورود موقت وسایل نقلیه و ماشینآلات سنگین دارد که در ادامه جزییات آن را بررسی میکنیم:
1. تمدید پروانههای ورود موقت خودروهای سواری
طبق مفاد ابلاغیه، پروانه ورود موقت خودروهای سواری که بر اساس دستورالعملهای قبلی صادر شده بودند، تا پایان شهریور ماه سال جاری قابل تمدید خواهند بود. این اقدام تسهیلات فوقالعادهای را برای ایرانیان مقیم خارج از کشور و گردشگران ورودی ایجاد میکند.
-
خودروهای دارای کارنه دو پاساژ: تمدید این خودروها نیز تا پایان شهریور ماه مشروط به رعایت تاریخ انقضای دفترچه کارنه دو پاساژ و مقررات مربوطه، مستقیماً توسط گمرکات اجرایی بلامانع است.
-
مجوز سازمان سرمایهگذاری خارجی: خودروهایی که از محل مجوز سازمان سرمایهگذاری و کمکهای اقتصادی و فنی ایران وارد شدهاند، در صورت ارائه مجوز مربوطه، بدون نیاز به مکاتبه مجدد و اخذ تاییدیه از دفتر واردات گمرک ایران، فرآیند ورود موقت و تمدید آنها انجام خواهد شد.
💡 نکته اجرایی: پس از انجام تشریفات گمرکی ورود موقت یا تمدید پروانه، گمرکات اجرایی موظفند رأساً و به صورت مستقیم با پلیس راهور جهت انجام تشریفات شمارهگذاری و دریافت پلاک گذر موقت مکاتبه نمایند تا فرآیند اداری متقاضیان کوتاهتر شود. تیم تخصصی ایران ایمپکس آماده راهنمایی شما در این زمینه است.
2. ماشینآلات راهسازی و معدنی (تسهیلات بخش تولید)
ماشینآلات راهسازی و معدنی نقش حیاتی در پروژههای عمرانی و صنایع مادر دارند. بر اساس بخشنامه جدید، در صورت تقاضای تمدید ورود موقت این ماشینآلات برای مدت بیش از 2 سال، گمرکات اجرایی میتوانند بدون نیاز به موافقت دفتر واردات، تمدید آنها را تا پایان شهریور ماه سال جاری عملیاتی کنند. این امر مانع از توقف پروژههای صنعتی و معدنی کشور به دلیل اتمام مهلتهای گمرکی میشود.
📑 تسهیلات ترخیص کالا از محل مجوزهای وزارت صمت
تسهیل دیگری که در این بخشنامه به چشم میخورد، مربوط به هماهنگی میان گمرک و وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) است:
بند یک ماده 38 آییننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات
بند 1 ماده 38 به واردات کالاهای مورد نیاز واحدهای تولیدی، قطعات یدکی و مواد اولیه بدون نیاز به ثبت سفارش (تحت شرایط خاص و با مجوزهای مربوطه) اشاره دارد. طبق بخشنامه حاضر، ترخیص این کالاها بر اساس نامه فیزیکی صادره از سوی وزارت صمت و بدون نیاز به مجوز سیستماتیک یا کتبی دفتر واردات گمرک انجام میشود. گمرکات موظفند همزمان با ترخیص کالا، پیگیر ابلاغیه الکترونیکی نیز باشند تا خط تولید کارخانجات معطل نماند.
فهرست IPI خودروها و عمق ساخت داخل
برای قطعات خودرو (مشمول فهرست IPI) و سایر کالاهایی که میزان عمق ساخت داخل آنها در حقوق ورودی تاثیرگذار است، ملاک عمل گمرکات اجرایی، نامه فیزیکی وزارت صمت خواهد بود. این رویکرد به تسریع ترخیص قطعات خودرو و کاهش رسوب کالا در بنادر کمک شایانی خواهد کرد. برای انجام سریع این تشریفات، میتوانید از تجارب ترخیصکاران ایران ایمپکس استفاده کنید.
🏗️ تسهیلات رویه صادرات و ورود موقت برای پردازش (ماده 51)
بخش دوم بخشنامه به طور مستقیم به حمایت از صادرکنندگان و واحدهای تولیدی-صادراتی اختصاص دارد.
تفویض اختیار تمدید پروانههای ماده 51 قانون امور گمرکی
ماده 51 قانون امور گمرکی به رویه «ورود موقت برای پردازش» اشاره دارد. در این رویه، مواد اولیه یا کالای واسطهای بدون پرداخت حقوق ورودی صادر میشود تا پس از پردازش، تغییر شکل یا تکمیل، از کشور صادر شود.
-
تسهیلات جدید: اختیارات تمدید این پروانهها به مدت 3 ماه از تاریخ انقضا به گمرکات صادرکننده مجوز تفویض شده است.
-
مشمولین این بند: پروانههایی که اخیراً منقضی شدهاند یا حداکثر تا 2 ماه آینده سررسید میشوند، میتوانند از این استمهال 3 ماهه استفاده کنند. حتی پروانههایی که صادرات تعهد شده آنها به میزان پیشبینیشده در شیوه نامهها محقق نشده است نیز مشمول این تفویض اختیار هستند.
-
استثنائات: اقلام کشاورزی و مواردی که طبق قانون باید در کارگروه ماده 82 آییننامه اجرایی قانون امور گمرکی مطرح شوند، مشمول این تمدید خودکار نبوده و باید روال قانونی خود را طی کنند.
📝 ماده 82 آییننامه اجرایی قانون امور گمرکی: این ماده به ضوابط، مهلتها و تمدیدهای قانونی رویه ورود موقت پرداخته و تعیین تکلیف مواردی که دچار مغایرت یا تطویل زمان شدهاند را به کارگروههای تخصصی یا اصول قانونی مندرج در آن منوط میکند. متخصصین حقوقی ایران ایمپکس میتوانند پروندههای صادراتی شما را بر اساس آخرین تغییرات ماده 51 و 82 مدیریت نمایند.
🚛 ساماندهی استمهال خروج موقت تریلرها و نیمه تریلرها
یکی دیگر از بندهای کلیدی این ابلاغیه، تمدید مهلت خروج موقت وسایط نقلیه غیرموتوری (مانند تریلرها و نیمه تریلرهای فاقد شماره انتظامی) است.
-
مهلت یکساله: انجام تشریفات خروج موقت این وسایل نقلیه تا پایان خرداد ماه سال 1405 بلامانع اعلام شده است.
-
ضوابط نظارتی و جلوگیری از تخلف: گمرکات اجرایی مکلف شدهاند به منظور جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده احتمالی و امکان انطباق و کنترل دقیق کالا در زمان برگشت به کشور، اقدام به الصاق پلمب شمارهدار به بخشهای مختلف تریلرها نموده و شماره پلمبها را به طور دقیق در سامانه جامع گمرکی ثبت کنند.
🏛️ نتیجهگیری و وظایف گمرکات اجرایی
این بخشنامه صراحتاً اعلام کرده است که مفاد آن صرفاً در گمرکات ورود موقت کننده قابل بهرهبرداری و اقدام بوده و برای سایر گمرکات جنبه اطلاعرسانی دارد. همچنین در پایان تاکید شده است که به دلیل شرایط خاص کشور، گمرکات باید از مکاتبات غیرضروری با ستاد مرکزی خودداری کرده و تمرکز خود را بر روانسازی مسیرهای تجاری بگذارند.
اگر شما هم درگیر فرآیندهای ورود موقت، صادرات مشمول ماده 51، یا ترخیص ماشینآلات معدنی و راهسازی هستید، کارشناسان مجرب ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی و ترخیص کالا، آمادهاند تا با بهرهگیری از این بخشنامههای جدید، هزینهها و زمان ترخیص کالاهای شما را به حداقل برسانند.