این بخشنامه رسمی توسط مرکز مبارزه با جرایم سازمان یافته گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
⚖️ راهنمای جامع بخشنامه تعیین تکلیف رویههای گمرکی مهلتدار پس از انقضای مهلت مقرر
مدیریت زمان و پایبندی به مهلتهای قانونی در رویههای گمرکی، یکی از ارکان کلیدی تجارت بینالملل و ترخیص کالا است. بر اساس جدیدترین بخشنامه صادر شده از سوی مرکز مبارزه با جرایم سازمان یافته گمرک جمهوری اسلامی ایران به شماره 1405/463169، جزئیات و تکالیف سختگیرانهای برای گمرکات اجرایی جهت برخورد با کالاهایی که مهلت قانونی آنها به پایان رسیده، ابلاغ شده است. در این مقاله به تحلیل حقوقی و کاربردی این بخشنامه پرداخته و نقش پلتفرم ایران ایمپکس را در شفافسازی این فرآیندها بررسی میکنیم.
🔍 جزئیات رویههای گمرکی مشمول بخشنامه جدید
این ابلاغیه صراحتاً به بررسی و تعیین تکلیف کالاهایی میپردازد که از طریق رویههای زیر وارد قلمرو گمرکی شده یا از آن خارج شدهاند اما با پایان مهلت مقرر، هنوز وضعیت آنها نهایی نشده است:
* ورود موقت و ورود موقت برای پردازش: کالاهایی که برای استفاده موقت یا فرآوری وارد کشور شده و باید بازگردانده شوند.
* مرجوعی و ترانزیت: کالاهایی که مسیر عبوری را طی میکنند یا باید به کشور مبدا بازگشت داده شوند.
* دفاتر حمل و نقل بینالمللی (کارنه تیر، کارنه دو پاساژ و کارنه آ.ت.آ): وسایل نقلیه و کالاهایی که تحت صحابت این اسناد تردد میکنند.
🚨 تفکیک تخلفات: احراز عمد (قاچاق) در مقابل عدم احراز عمد
بر اساس بخشنامه صادر شده توسط رضا گلی (مدیرکل مرکز مبارزه با جرائم سازمان یافته)، برخورد گمرک با منقضی شدن مهلت به دو سناریوی اصلی تقسیم میشود:
1. سناریوی احراز عمد و تشکیل پرونده قاچاق
در صورتی که گمرک با بررسی قرائن، امارات و سوابق، عمدی بودن عدم خروج کالا یا وسیله نقلیه را احراز کند، مکلف است اقدامات زیر را انجام دهد:
* تنظیم فوری صورتمجلس کشف قاچاق در اجرای بندهای (ب) و (چ) ماده 113 قانون امور گمرکی مصوب 1390.
* اعمال بند (الف) ماده 2 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز (اصلاحی 1400) و آییننامه اجرایی آن.
* انعکاس و ارسال پرونده به مراجع ذیصلاح قضایی و تعزیری.
2. سناریوی عدم احراز عمد و اخذ جریمه
در صورتی که بررسیها نشان دهد تخطی از مهلت بدون سوءنیت و عمد بوده است، روند پرونده تغییر کرده و شامل موارد زیر خواهد بود:
* رعایت کامل ماده 109 قانون امور گمرکی.
* اخذ جریمههای متعلقه با در نظر گرفتن تبصره ذیل ماده 111 قانون امور گمرکی و ماده 184 آییننامه اجرایی آن.
💰 مبنای محاسباتی ارزش قاچاق کالا و وسایل نقلیه
یکی از نکات بسیار حیاتی این بخشنامه برای بازرگانان و شرکتهای لجستیکی، نحوه محاسبه ارزش کالای مشمول قاچاق است. طبق این مقررات، مبنای تعیین ارزش قاچاق اینگونه کالاها حسب مورد بندهای (ح) یا (خ) ماده (1) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز خواهد بود که بر اساس زمان تنظیم صورتمجلس کشف قاچاق محاسبه میشود. این امر یعنی نوسانات ارزی و تغییرات قیمتها تا زمان کشف، مستقیماً بر حجم جریمهها اثرگذار خواهد بود.
💡 چطور از بحرانهای حقوقی پس از انقضای مواعد گمرکی پیشگیری کنیم؟
جهت جلوگیری از اتهامات سنگین قاچاق کالا و ارز، به بازرگانان توصیه میشود قبل از پایان مواعد، فرآیند تمدید مهلت یا مرجوع کردن کالا را از طریق مراجع قانونی پیگیری کنند. پلتفرم ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی محتوای تجاری و ترخیص کالا، آماده ارائه آخرین مشاوره و تحلیلهای کاربردی به فعالان اقتصادی جهت تطبیق با قوانین جدید گمرکی است. برای دسترسی به بانک اطلاعاتی بخشنامهها، میتوانید همواره به ایران ایمپکس مراجعه نمایید.