این بخشنامه رسمی توسط سازمان امور مالیاتی کشور ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
💊 تحلیل تخصصی بخشنامه معافیت مالیات بر ارزش افزوده مکملها و ویتامینهای انسان
حوزه تجارت بینالملل و واردات اقلام دارویی همواره با چالشهای تفسیری متعددی در قوانین مالیاتی روبرو بوده است. یکی از مهمترین و پربحثترین این موارد، شمول یا عدم شمول مالیات بر ارزش افزوده بر مکملهای غذایی، دارویی و ویتامینهای مصرفی انسان بود. سازمان امور مالیاتی کشور با صدور بخشنامه شماره 200/1403/4 مورخ 1403/2/16 به قلم رئیس کل وقت سازمان (سید محمدهادی سبحانیان)، یک بار برای همیشه به این ابهامات پایان داد.
در این مقاله تحلیلی که توسط تیم حقوقی و گمرکی ایران ایمپکس آماده شده است، ابعاد دقیق حقوقی، کدهای تعرفه گمرکی مرتبط و تاثیر این بخشنامه بر روند ترخیص کالا از گمرکات کشور را بررسی میکنیم.
🔍 ریشهیابی حقوقی بخشنامه؛ از قانون 1387 تا قانون 1400
برای درک بهتر این تغییر بزرگ، باید به قوانین پایه مالیات بر ارزش افزوده نگاهی بیندازیم. بخشنامه جدید به تبیین دو بازه زمانی و دو قانون مجزا اما همراستا میپردازد:
1. بند (9) ماده (12) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387
در قانون قدیم مالیات بر ارزش افزوده، بند 9 ماده 12 به معافیت “انواع دارو، لوازم مصرفی درمانی، خدمات درمانی (انسانی، دامی و گیاهی) و خدمات توانبخشی و حمایتی” اشاره داشت. با این حال، در بخشنامههای اجرایی بعدی (مانند بخشنامه 1833 مورخ 1390)، عبارت “به استثنای مکملها و ویتامینهای مصرفی انسان” گنجانده شد که عملاً این گروه کالایی را از معافیت محروم و مشمول پرداخت مالیات سنگین میکرد. با صدور نظریه معاونت حقوقی ریاست جمهوری در سال 1390 و تعمیم آن در بخشنامه سال 1403، این استثنا رسماً حذف گردید تا فرآیند واردات توسط متخصصان ایران ایمپکس روانتر شود.
2. جزء (15) بند (الف) ماده (9) قانون مصوب 1400
در قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده (مصوب سال 1400)، ساختار معافیتها منسجمتر شد. جزء 15 بند الف ماده 9 صراحتاً معافیت “انواع دارو و واکسن (انسانی و دامی)، لوازم مصرفی درمانی و لوازم توانبخشی” را اعلام کرده است. با ابلاغ بخشنامه جدید، ردیف (151) فهرست موضوع جدول معافیتهای این ماده اصلاح شده و محدودیتهای اعمال شده بر ویتامینها و مکملها برداشته میشود.
📦 کدهای تعرفه گمرکی (HS Codes) تحت تأثیر این بخشنامه
از منظر گمرکی، کالاها بر اساس سیستم هماهنگشده توصیف و کدگذاری کالا (HS Code) طبقهبندی میشوند. ترخیصکاران زبده در مجموعه ایران ایمپکس به خوبی میدانند که شناخت دقیق کدهای تعرفه برای اعمال معافیتها حیاتی است. مکملها و ویتامینها عموماً در فصلهای 21 و 29 کتاب مقررات صادرات و واردات قرار میگیرند:
الف) ویتامینهای مصرفی انسان (فصل 29)
ویتامینها به صورت خالص و فرآوری نشده معمولاً در فرعی 2936 قرار میگیرند:
-
کد تعرفه 29362100: ویتامین A و مشتقات آن.
-
کد تعرفه 29362200: ویتامین B1 (تیامین) و مشتقات آن.
-
کد تعرفه 29362700: ویتامین C (اسید اسکوربیک) و مشتقات آن.
-
تحلیل گمرکی: این اقلام پیش از این نیز در صورت مصرف دارویی معافیتهایی داشتند، اما با شفافسازی جدید، هرگونه ابهام در مواجهه با ممیزین مالیاتی گمرک برطرف گردیده است.
ب) مکملهای غذایی و رژیمی (فصل 21)
مخلوطها و فرآوردههای مورد استفاده به عنوان مکمل غذایی معمولاً در ردیف 210690 طبقهبندی میشوند:
-
کد تعرفه 21069080 و 21069090: فرآوردههای خوراکی ذکر نشده در جای دیگر، شامل مکملهای غذایی حاوی ویتامینها، املاح معدنی و عصارههای گیاهی.
-
تحلیل گمرکی: این بخش بیشترین چالش را در گمرکات داشت. تفکیک بین شکل دارویی کالا (کپسول، قرص، شربت) و ماهیت غذایی آن باعث اختلاف گمرکی میشد. حالا با بخشنامه جدید، سد بزرگ ارزش افزوده از پیش پای واردکنندگان برداشته میشود.
🏗️ تأثیر عملی بر روند ترخیص کالا در سیستم EPL
اعمال این بخشنامه تغییرات مثبتی را در سامانه جامع امور گمرکی (EPL) به همراه دارد:
-
کاهش حقوق ورودی پرداختی: مالیات بر ارزش افزوده بخش عمدهای از هزینههای تودیعی در گمرک را تشکیل میداد. حذف این مبلغ به معنای حفظ نقدینگی بازرگانان است.
-
کاهش اختلافات گمرکی: پیش از این، تفاوت در تفسیر کلمه “مکمل” و “دارو” میان آزمایشگاه استاندارد، وزارت بهداشت (سازمان غذا و دارو) و گمرک اجرایی منجر به صدور فیشهای مابهالتفاوت سنگین میشد.
-
تسریع در خروج کالا: با شفاف شدن قانون، کارشناسان گمرکی در بستر مجازی EPL بدون ارجاعات مکرر، معافیت را اعمال میکنند. برای بهرهمندی دقیق از این تسهیلات، مشاوره با کارشناسان ایران ایمپکس پیشنهاد میشود.
🤝 خدمات ایران ایمپکس در حوزه واردات اقلام دارویی و مکملها
شرکت ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی و پیشرو در ارائه خدمات ثبت سفارش، اخذ مجوزهای سازمان غذا و دارو (IRC)، ترخیص تخصصی کالا و حل اختلافات گمرکی، آمادگی دارد تا پروندههای وارداتی شما در حوزه مکملهای انسانی و ویتامینها را طبق آخرین بخشنامههای سال 1403 و 1405 مدیریت کند.
اگر محموله شما در گمرک به دلیل چالشهای مالیاتی متوقف شده است یا قصد ثبت سفارش جدید با معافیتهای قانونی فوق را دارید، همین امروز با مشاوران ارشد ایران ایمپکس تماس بگیرید تا از هدررفت سرمایه و زمان خود جلوگیری کنید.