📝 تحلیل تخصصی بخشنامه انتظام‌بخشی ترانزیت گمرک؛ تسهیلات پایان سال و ضوابط جدید سوخت و کارنه تیر

با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال و افزایش حجم ترافیک تجاری در مرزهای کشور، گمرک جمهوری اسلامی ایران بخشنامه جامع و پدافندی شماره 1404/1848259 مورخ 1404/12/17 را با موضوع «انتظام بخشیدن به بخشنامه‌ها و تاکید بر اجرای آن» ابلاغ نموده است. این ابلاغیه که مجموعه‌ای از 4 پیش‌نیاز فرعی اما حیاتی را در خود جای داده، بستری روان‌تر برای فرآیندهای عبور داخلی و خارجی فراهم می‌کند.

در این مقاله تحلیلی، کارشناسان ایران ایمپکس به بررسی ابعاد حقوقی، گمرکی و سئو شده این دستورالعمل می‌پردازند تا بازرگانان و شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی بدون ریسک توقف کالا، ترخیص و ترانزیت خود را به سرانجام برسانند.

🚛 1. تمدید خودکار مجوز شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی؛ رفع دغدغه انقضای پروانه‌ها

یکی از چالش‌های بزرگ در اسفندماه، انقضای پروانه فعالیت شرکت‌های حمل‌ونقل و قفل شدن کارتابل اظهار آن‌ها در سامانه جامع گمرکی است. طبق پیش‌نیاز اول این بخشنامه، به دلیل شرایط ویژه پایانی سال، تمدید شرکت‌ها در سامانه به صورت خودکار تا پایان فروردین‌ماه سال جدید انجام خواهد شد.

تیم پشتیبانی ایران ایمپکس به شما پیشنهاد می‌کند در صورت بروز هرگونه خطای سیستمی یا عدم امکان ثبت اظهار، اطلاعات شرکت خود را سریعاً به مراجع ذی‌ربط اعلامی در بخشنامه پیامک نمایید تا فرآیند ترانزیت شما دچار توقف نشود.

🔄 2. تفویض اختیار تغییر گمرک خروجی و مقصد؛ مدیریت بحران انسداد مرزها

بسته شدن مقطعی مرزها به دلایل اقلیمی یا سیاسی، همواره ترانزیت کالا را با بحران مواجه می‌کند. گمرک ایران با استناد به تبصره دو ماده 95 آیین‌نامه اجرایی قانون امور گمرکی، راهکار منعطفی را ارائه داده است:

• تغییر مرز قبل از وصول کالا: در صورت تقاضای شرکت حمل‌ونقل، گمرک مبدا می‌تواند با هماهنگی گمرک خروجی جدید، مسیر عبور خارجی را تغییر دهد.

• تغییر مرز پس از وصول به مرز اولیه: اگر کالا به مرز اولیه رسیده اما مرز بسته باشد، تشریفات اعلام وصول نهایی انجام شده و با همان اسناد و توسط همان شرکت، اظهارنامه جدید تنظیم و تودیع تضمین مجدد صورت می‌گیرد.

• تغییر مقصد در عبور داخلی: رویه عبور داخلی نیز در این تسهیلات کاملاً مشابه عبور خارجی عمل خواهد کرد.

اگر در تنظیم اظهارنامه جدید ترانزیت یا تودیع تضمین‌های بانکی و بیمه‌ای با چالش روبرو هستید، کارشناسان حقوقی ایران ایمپکس آماده ارائه خدمات مشاوره و کارگزاری در گمرکات اجرایی هستند.

⛽ 3. ضوابط سخت‌گیرانه ترانزیت سوخت و گاز؛ الزامات پدافند غیرعامل

بخشنامه در بخش ترانزیت فرآورده‌های نفتی و مشتقات سوختی بسیار قاطع عمل کرده است. کدهای تعرفه این حوزه شامل نفت خام و روغن‌های معدنی (HS Code: 2709)، بنزین، گازوئیل و هیدروکربورها (HS Code: 2710) و گازهای نفتی (HS Code: 2711) مشمول قوانین زیر شده‌اند:

1. ممنوعیت دپو و ترانشیپمنت: پذیرش ترانزیت سوخت و گاز به منظور نگهداری در مخازن ورودی یا خروجی کاملاً ممنوع است.

2. حمل یکسره و مستقیم: استفاده از تانکرهای استاندارد و رانندگان دارای ویزای معتبر کشور مقصد (مانند افغانستان) جهت حمل یکسره الزامی است.

3. تخلیه فوری مخازن موجود: به تمام گمرکات ابلاغ شده که سریعاً به شرکت‌های مالک سوخت‌های دپو شده جهت تخلیه فوری اخطار دهند.

مجموعه تخصصی ایران ایمپکس با دارا بودن ناوگان مجهز و شناخت دقیق از قوانین پدافندی، فرآیند حمل و ترانزیت یکسره مشتقات نفتی را طبق استانداردهای فوق پوشش می‌دهد.

📑 4. تاکید بر کارنه تیر (TIR Carnet) و لزوم ثبت دستی سوابق در دفاتر گمرکی

یکی از نکات کلیدی، مقابله با ریسک قطعی سامانه‌های هوشمند گمرکی است. طبق پیش‌نیاز چهارم، گمرکات نباید صرفاً به ممهور کردن دفترچه کارنه تیر و جدا کردن وله‌ها (Vouchers) اکتفا کنند.

ماده قانونی مهم: در زمان قطعی سامانه، ثبت دستی سوابق محموله‌های تحت پوشش کارنه تیر در دفاتر سنتی گمرک و اختصاص ردیف مرزی به تفکیک گمرک خروجی و مقصد، علاوه بر شماره کوتاژ، الزامی و اجباری است تا فرآیند پیگیری وصول کالا به صورت 100٪ حقوقی حفظ شود.

🔒 5. الزام تامین ذخیره پلمب گمرکی برای کلیه رویه‌ها

در نهایت، مدیریت کل دفتر نظارت بر ترانزیت تاکید کرده است که گمرکات محل اظهار کالا همواره باید از وجود تعداد کافی پلمب گمرکی برای کلیه رویه‌ها، به ویژه عبور داخلی و خارجی، اطمینان حاصل کنند. این اقدام جهت جلوگیری از معطلی کامیون‌ها در صف‌های طولانی خروجی انجام شده است.

اگر برای محموله‌های تجاری خود نیاز به یک کارگزار رسمی و مطمئن دارید که اشراف کامل بر بخشنامه‌های روز داشته باشد، ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی و ترخیص کالا، بهترین مسیر را برای تجارت شما ترسیم خواهد کرد.