این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📜 راهنمای جامع فعالان اقتصادی مجاز (AEO)؛ تحلیل بخشنامه جدید گمرک و تسهیلات 23 شرکت برتر
در ساختار تجارت بین‌الملل و فرآیندهای پیچیده ترخیص کالا، زمان و نقدینگی دو متمم حیاتی برای موفقیت هر کسب‌و‌کاری به شمار می‌روند. گمرک جمهوری اسلامی ایران با درک این نیاز اساسی و در راستای پیاده‌سازی استانداردهای سازمان جهانی گمرک (WCO)، طرح فعالان اقتصادی مجاز (AEO) را به عنوان راهکاری استراتژیک برای تسهیل تجارت قانون‌مند توسعه داده است.
در جدیدترین گام، گمرک ج.ا.ا طی بخشنامه شماره 1401/537793 مورخ 1401/04/20، فهرست جدیدی شامل 23 شرکت متقاضی را که فرآیندهای سخت‌گیرانه شیوه‌نامه اجرایی را طی کرده و به تأیید کمیته مرکزی رسیده‌اند، برای دریافت تسهیلات مصوب در سه سطح (1، 2 و 3) ابلاغ نموده است. در این مقاله تخصصی از وب‌سایت ایران ایمپکس، به بررسی ابعاد حقوقی این بخشنامه، مفاهیم کلیدی فعالان مجاز اقتصادی و تأثیر آن بر کاهش زنجیره دپوی کالا در بنادر خواهیم پرداخت.
👥 فعال اقتصادی مجاز (AEO) چیست و چه جایگاهی در قوانین گمرکی دارد؟
عبارت AEO مخفف Authorized Economic Operator است. این مفهوم به فعالان تجاری (اعم از تولیدکننده، صادرکننده، واردکننده، کارگزار گمرکی و شرکت‌های حمل‌ونقل) اشاره دارد که پایبندی خود را به قوانین گمرکی اثبات کرده و سیستم‌های مالی و امنیتی انبارش و زنجیره تأمین آن‌ها مورد تایید گمرک قرار گرفته است.
طبق شیوه‌نامه اجرایی که مفاد آن ریشه در بندهای حمایتی قانون امور گمرکی دارد، گمرک متعهد است به این دسته از شرکت‌ها به عنوان شرکای تجاری قابل اعتماد نگاه کند و به جای اعمال کنترل‌های فیزیکی طولانی‌مدت در مسیرهای زرد و قرمز، تشریفات آن‌ها را به مسیر سبز گمرکی و بررسی‌های حسابرسی پس از ترخیص منتقل نماید. تیم تخصصی ایران ایمپکس آماده است تا شرکت‌های تولیدی و بازرگانی را در فرآیند آماده‌سازی مدارک و اخذ این گواهی ارزشمند یاری رساند.
🔍 تحلیل بخشنامه شماره 1401/537793 و تسهیلات مصوب سه سطح
این بخشنامه مستقیماً در راستای اجرای بند 5 بخشنامه مقام عالی وزارت امور اقتصادی و دارایی به شماره 104803 مورخ 1398/05/26 و بخشنامه رتبه‌بندی شماره 99/478275 مورخ 1399/04/31 صادر شده است. بر بر مبنای این قوانین، شرکت‌ها بر اساس شاخص‌هایی چون حجم تجارت، سرمایه ثبتی، عدم سوءپیشینه گمرکی و تعهدات ارزی در سه سطح رتبه‌بندی می‌شوند.
تسهیلات کلیدی و معافیت‌های قانونی برای شرکت‌های منتخب:
-
تودیع ضمانت‌نامه بانکی مراجع به جای پرداخت نقدی: بر اساس مواد قانون امور گمرکی، شرکت‌های تایید شده می‌توانند جهت پرداخت حقوق ورودی (حقوق گمرکی + سود بازرگانی) و مالیات بر ارزش افزوده، ضمانت‌نامه‌های بانکی بلندمدت تودیع کنند و نقدینگی خود را در خط تولید نگه دارند.
-
تسهیلات ورود موقت (ماده 51 قانون امور گمرکی): این شرکت‌ها برای واردات مواد اولیه مشمول ماده 51 (ورود موقت برای پردازش و صادرات) از بروکراسی‌های پیچیده معاف شده و با حداقل تضمین‌ها می‌توانند کالا را ترخیص کنند.
-
اولویت در کمیسیون اختلافات گمرکی: در صورت بروز هرگونه اختلاف در ارزش‌گذاری یا تعیین HS Code بین صاحب کالا و گمرک اجرایی، پرونده این شرکت‌ها به صورت خارج از نوبت در کمیسیون‌های بدوی و تجدیدنظر بررسی می‌شود.
-
ترخیص نسیه و کالا به صورت درصدی: امکان ترخیص بخش عمده‌ای از کالا بدون پرداخت فوری حقوق ورودی جهت جلوگیری از توقف خطوط تولید.
اگر مجموعه شما نیز به دنبال بهره‌مندی از این خدمات بدون درگیر شدن در فرآیندهای اداری است، کارشناسان ایران ایمپکس فرآیند صفر تا صد ترخیص کالا را بر اساس آخرین متدهای AEO برای شما مدیریت خواهند کرد.
📊 بررسی جدول شرکت‌های واجد شرایط سطح یک تولیدی و بازرگانی
در این بخش، اسامی 23 شرکت مندرج در جدول پیوست بخشنامه به همراه حوزه فعالیت تخصصی آن‌ها برای درک بهتر دامنه پوشش طرح AEO آورده شده است:
| ردیف | عنوان شرکت | شناسه ملی شرکت | حوزه تخصصی و کاربرد تجاری |
| :— | :— | :— | :— |
| 1 | گروه صنعتی نوین چوب و صنعت آسیا | 10102856272 | صنایع چوب، ورق‌های MDF و ماشین‌آلات وابسته |
| 2 | اگزوز خودرو خراسان | 10380274990 | قطعات یدکی خودرو، سیستم‌های آلایندگی و هیدرولیک |
| 3 | مجتمع صنعتی کیهان سپهر شمال | 10760294304 | صنایع فولاد، ذوب و نورد مقاطع فلزی |
| 4 | معدنی سرب و روی کیمیا گوهران | 10630119170 | استخراج و فرآوری فلزات اساسی و کنسانتره |
| 5 | بازرگانی فلات قاره یاس | 10320603698 | بازرگانی عمومی، تأمین کالاهای اساسی و واسطه‌ای |
| 6 | پرداخت فناوری اطلاعات و ارتباطات پاسارگاد آریان اروند | 14005530711 | تجهیزات الکترونیکی، کارت‌های هوشمند و سخت‌افزارهای بانکی |
| 7 | پخش آی تانیش | 10320475140 | شبکه توزیع زنجیره‌ای، لجستیک و تامین مواد غذایی |
| 8 | خدماتی و تجاری مهر سرمستان | 10320025895 | خدمات بازرگانی و ترخیص کالاهای تجاری |
| 9 | پارس پردیس شهر | 10840088136 | بازرگانی بین‌المللی و تامین قطعات صنعتی |
| 10 | امیران اطمینان رابر | 14004184605 | صنایع لاستیک، پلاستیک و مواد اولیه پلیمری |
| 11 | تأمین پیشروشار | 14004324712 | زنجیره تامین تجهیزات سنگین و قطعات یدکی |
| 12 | انفورماتیک گستر | 10100810318 | واردات لپ‌تاپ، تلفن همراه و تجهیزات شبکه و IT |
| 13 | سپهر تعامل | 10103517229 | خدمات لجستیک، ترانزیت و ترخیص روان تجاری |
| 14 | جهان پارس تنیس | 14007313236 | واردات و توزیع تجهیزات ورزشی و تفریحی تخصصی |
| 15 | بین المللی جهان گستر آرشا | 10320783118 | تامین ملزومات صنعتی و خطوط تولید |
| 16 | تولیدی موکت پردیس بافت یزد | 10860183755 | نساجی، کف‌پوش‌ها، موکت و الیاف مصنوعی |
| 17 | پلیمرهای مهندسی پیشرفته آرسام پلاست راز | 14005116594 | گرانول‌های تخصصی، ترکیبات پلیمری و صنایع تکمیلی پلاستیک |
| 18 | هدایت هوشمند قرن | 10104007188 | سامانه‌های هوشمند، نرم‌افزارهای سازمانی و سخت‌افزار |
| 19 | آپادانا کاوش ایرانیان | 10320538803 | اکتشاف، استخراج و بازرگانی مواد معدنی |
| 20 | آرین ماشین راهبرد | 14005765366 | واردات ماشین‌آلات راهسازی، حفاری و قطعات یدکی سنگین |
| 21 | دایان تجارت سپیدار | 14005671170 | بازرگانی عمومی و تأمین مواد اولیه کارخانجات |
| 22 | توسعه و تجارت رویای نسل پارس | 14006487840 | زنجیره توزیع و واردات کالاهای مصرفی و واسطه‌ای |
| 23 | کیا یدک آریا | 14006730325 | تامین قطعات یدکی خودروهای سبک و سنگین |
🛠 نقش مدیریت زنجیره تامین و ترخیص کالا در رشد شرکت‌های AEO
بررسی لیست فوق نشان می‌دهد که گمرک ایران تمرکز ویژه‌ای بر کارخانجات تولیدی و شرکت‌های بزرگ واردکننده مواد اولیه داشته است. هدف از این کار، به حداقل رساندن زمان خواب کالا در گمرکات اجرایی نظیر گمرک شهید رجایی، گمرک امام خمینی (ره) و گمرک غرب تهران است.
زمانی که یک شرکت در سطح فعالان اقتصادی مجاز قرار می‌گیرد، فرآیند ارزیابی اسنادی و فیزیکی محموله‌های آن تا 80٪ کاهش می‌یابد. با این حال، استفاده بهینه از این تسهیلات نیازمند یک بازوی اجرایی کارآمد در لجستیک است. مجموعه ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی و ترخیص کالا، با تسلط کامل بر قوانین امور گمرکی و شیوه‌نامه‌های رتبه‌بندی صمت و گمرک، این امکان را فراهم می‌سازد تا هم شرکت‌های دارای رتبه AEO و هم سایر بازرگانان محترم، کالاها و مواد اولیه خود را در سریع‌ترین زمان ممکن و با کمترین هزینه عملیاتی ترخیص نمایند.
اگر شما نیز تمایل دارید تشریفات گمرکی کالا، ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت (صمت) یا تعیین دقیق کدهای تعرفه (HS Code) کالاهای وارداتی خود را به یک تیم مجرب بسپارید، همین امروز با کارشناسان ایران ایمپکس تماس بگیرید تا راهکارهای هوشمندانه و قانونی را به شما ارائه دهیم.