این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران (دفتر واردات) ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📦 ابلاغیه جدید گمرک: اضافه شدن 6 ردیف تعرفه به اقلام تعاونی مرزنشینان (مرحله 5)
گمرک جمهوری اسلامی ایران در راستای اجرای مصوبات کارگروه ماده (12) قانون ساماندهی مبادلات مرزی و تسهیل تجارت در مناطق مرزی کشور، بخشنامه جدیدی را پیرامون توسعه فهرست کالاهای قابل ورود توسط مرزنشینان و شرکت‌های تعاونی آن‌ها صادر کرد. این بخشنامه که با شماره 1405/1181075 در تاریخ 1405/08/13 به امضای محمدعلی بهپوری، مدیرکل دفتر واردات گمرک ایران رسیده است، پنجمین مرحله از به‌روزرسانی فهرست اقلام مرزنشینی را اجرایی می‌کند. در ادامه، ضمن بررسی ابعاد حقوقی و اجرایی این ابلاغیه در پایگاه تخصصی ایران ایمپکس، جزئیات کدهای تعرفه اعلامی و سهمیه‌های سالانه هر خانوار را تحلیل می‌کنیم.
مبانی قانونی و سلسله‌مراتب صدور ابلاغیه مرزنشینی
بخشنامه شماره 1405/1181075 پیرو ابلاغیه پیشین مرزنشینی به شماره 942543 مورخ 1405/07/05 صادر شده و مستند به دو مکاتبه رسمی از سوی دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت ایران است:
- نامه شماره 8748389 مورخ 1405/06/30 دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت ایران که در متن ابلاغیه اصلی گمرک به آن اشاره شده است (تصویر این نامه در پیوست‌های منتشرشده فایل حاضر موجود نیست).
- نامه شماره 8938629 مورخ 1405/07/21 دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت ایران به امضای نرگس باقری زمردی، که بر اساس تصمیمات متخذه در جلسه مورخ 1405/07/18 کارگروه ماده (12) قانون ساماندهی مبادلات مرزی تنظیم شده است.
مطابق این سلسله‌مراتب قانونی، در مجموع شش ردیف کد تعرفه جدید به فهرست اقلام قابل ورود توسط شرکت‌های تعاونی مرزنشینان اضافه شده و مقرر گردیده است که تعرفه‌های مذکور در سامانه‌های مرتبط گمرکی و تجاری نیز بارگذاری و فعال شوند.
جدول کامل ردیف تعرفه‌های اضافه‌شده و سهمیه سالانه (مرحله 5)
در نامه شماره 8938629 سازمان توسعه تجارت ایران، مشخصات دقیق چهار ردیف تعرفه به همراه سقف سهمیه سالانه برای هر نفر یا هر خانوار مرزنشین به شرح زیر تعیین و به گمرکات اجرایی ابلاغ شده است:
| ردیف | کد تعرفه (HS Code) | شرح تعرفه و نام کالا | سقف سهمیه مجاز |
|---|---|---|---|
| 1 | 44170000 | ابزار بدنه و دسته، ابزار بدنه و دسته جارو یا بروس از چوب، قالب چکمه و کفش از چوب | هر نفر 5 کیلوگرم در سال |
| 2 | 90158090 | سایر (ذیل سرفصل تجهیزات و دستگاه‌های مربوطه) | هر خانوار یک عدد در سال |
| 3 | 39263000 | یراق آلات برای مبل، برای بدنه وسایل نقلیه یا همانند | هر خانوار 2 کیلوگرم در سال |
| 4 | 83021010 | یراق آلات (لولا و متعلقات) برای در و پنجره دوجداره PVC و UPVC | هر خانوار 2 کیلوگرم در سال |
تحلیل تخصصی کدهای تعرفه و اثرگذاری بر بازار
بررسی ترکیب کالاهای اضافه‌شده در این مرحله نشان می‌دهد که سیاست‌گذار تجاری کشور رویکردی هدفمند به تأمین نیازهای خرد کارگاهی، ساختمانی و فنی در استان‌های مرزی داشته است:
- محصولات چوبی کارگاهی و کفاشی (44170000): اختصاص سهمیه فردی (5 کیلوگرم برای هر نفر در سال) برای دسته ابزار، دسته جارو و برس چوبی و به‌ویژه قالب چکمه و کفش از چوب، می‌تواند بخشی از نیاز کارگاه‌های تولید کفش و صنایع دستی مناطق مرزی را از مسیر قانونی تأمین کند.
- تجهیزات فنی ردیف 90158090: کد تعرفه 9015 در کتاب مقررات صادرات و واردات به دستگاه‌ها و ابزارهای مساحی، نقشه‌برداری، هیدروگرافی، اقیانوس‌نگاری، هواشناسی و ژئوفیزیک اختصاص دارد و ردیف 8 رقمی 90158090 زیرمجموعه «سایر» این گروه محسوب می‌شود که سهمیه آن به صورت عددی (یک دستگاه برای هر خانوار در سال) تعریف شده است.
- یراق‌آلات پلیمری و فلزی ساختمانی و خودرویی (39263000 و 83021010): با توجه به تقاضای بالای بازار برای یراق‌آلات مبلمان، قطعات تزئینی و اتصالات بدنه خودرو (فصل 39) و همچنین یراق‌آلات تخصصی در و پنجره‌های دوجداره UPVC و PVC (فصل 83)، قرار گرفتن این دو ردیف با سهمیه 2 کیلوگرم به ازای هر خانوار در سال، فرصت مناسبی برای تعاونی‌های مرزنشینان جهت واردات رسمی اقلام پرمصرف فراهم می‌آورد. فعالان تجاری می‌توانند برای استعلام حقوق ورودی، اولویت ارزی و مجوزهای فنی هر یک از این کدها به ابزارهای جستجوی تعرفه در ایران ایمپکس مراجعه کنند.
استان‌ها و گمرکات اجرایی مشمول این بخشنامه
بخشنامه شماره 1405/1181075 به دو گروه از گمرکات کشور در 17 استان مرزی و ساحلی ابلاغ شده است تا نسبت به پذیرش اظهارنامه‌ها و ترخیص کالاهای مشمول اقدام نمایند:
- ستادهای نظارت گمرکات استان‌ها: آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، خوزستان، بوشهر، هرمزگان، سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی، اردبیل، گیلان، کردستان، کرمانشاه و مازندران.
- گمرکات اجرایی استان‌ها: گلستان، خراسان جنوبی، خراسان شمالی، فارس و ایلام.
همچنین بر اساس متن صریح این ابلاغیه، مسئولیت نظارت بر حسن اجرای دقیق مفاد بخشنامه و رعایت ضوابط قانونی بر عهده بالاترین مقام اجرایی گمرک در هر استان گذاشته شده است.
الزامات اجرایی برای تعاونی‌های مرزنشینان و ترخیص‌کاران
شرکت‌های تعاونی مرزنشینان، بازرگانان و کارگزاران گمرکی برای بهره‌برداری بدون چالش از ظرفیت مرحله پنجم اقلام مرزنشینی باید چند نکته کلیدی را مد نظر قرار دهند:
- به‌روزرسانی سیستمی قبل از اظهار: همان‌گونه که سازمان توسعه تجارت ایران اعلام کرده است، تعرفه‌های جدید در سامانه‌های مرتبط درج خواهند شد. بنابراین پیش از ثبت سفارش یا اظهار کالا در سامانه جامع امور گمرکی، از فعال بودن کد تعرفه در رویه مرزنشینی اطمینان حاصل کنید.
- تفکیک دقیق سهمیه فردی و خانوار: در جدول ابلاغی، سهمیه ردیف تعرفه 44170000 بر مبنای «هر نفر» محاسبه می‌شود، در حالی که سهمیه سه ردیف تعرفه دیگر (90158090، 39263000 و 83021010) بر مبنای «هر خانوار» تعیین شده است. تجمیع سهمیه‌ها در قالب تعاونی باید دقیقاً منطبق بر تعداد اعضای سرپرست خانوار یا افراد تحت پوشش ثبت‌شده در سامانه مرزنشینان باشد.
- انطباق دقیق کالا با شرح تعرفه: به دلیل حساسیت گمرکات اجرایی در تطبیق فیزیکی کالا با شرح تعرفه‌هایی نظیر یراق‌آلات در و پنجره دوجداره (83021010) یا تجهیزات ردیف 90158090، ارائه کاتالوگ فنی و فاکتور خرید دقیق از بروز اختلافات تعرفه‌ای و توقف کالا در گمرک جلوگیری می‌کند.
پیگیری مستمر تغییرات فهرست اقلام مرزنشینی و بخشنامه‌های دفتر واردات، نقش تعیین‌کننده‌ای در برنامه‌ریزی تجاری تعاونی‌های مرزنشینان و فعالان اقتصادی مناطق مرزی دارد؛ برای دسترسی سریع به متن کامل بخشنامه‌های گمرکی و ابزارهای تخصصی ترخیص کالا می‌توانید همواره از خدمات ایران ایمپکس استفاده نمایید.