⚙️ راهنمای جامع بخشنامه جدید ترخیص 90 درصدی گمرک؛ تسهیلات ویژه برای واردات ماشین‌آلات و مواد اولیه تولید

تسهیل فرآیند تامین مواد اولیه و تجهیزات خطوط تولید، همواره یکی از دغدغه‌های اصلی واحدهای صنعتی و فعالان اقتصادی در کشور بوده است. با توجه به چالش‌های موجود در زنجیره تخصیص ارز و رسوب کالاها در بنادر، گمرک جمهوری اسلامی ایران مکانیزم‌های حمایتی ویژه‌ای را تحت عنوان «ترخیص درصدی» پیاده‌سازی کرده است. در همین راستا، بخشنامه جدید دفتر واردات گمرک به شماره 1404/699299 ابلاغ گردیده که بر اساس آن، 19 ردیف تعرفه جدید به فهرست کالاهای مشمول ترخیص 90 درصدی اضافه شده است.

این اقدام گامی حیاتی جهت حمایت از صنایع مادر، به‌ویژه صنعت خودروسازی و قطعه‌سازی کشور محسوب می‌شود. کارشناسان ایران ایمپکس در این مقاله به تشریح تحلیلی سلسله‌مراتب صدور این مصوبه، کد‌های تعرفه (HS Codes) افزوده شده و تاثیرات اجرایی آن بر کاهش هزینه‌های لجستیکی می‌پردازند.

🏛️ روند و سلسله‌مراتب صدور بخشنامه؛ از کارخانه تا ستاد گمرک ایران

بررسی ریشه‌ای زنجیره مکاتبات این بخشنامه نشان‌دهنده یک پیگیری منسجم مدیریتی جهت رفع موانع تولید است. نقطه آغازین این جریان، درخواست رسمی شرکت کارخانجات رینگ اسپرت نور نی‌ریز (یکی از اصلی‌ترین تامین‌کنندگان رینگ‌های آلومینیومی شرکتهای ایران‌خودرو و سایپا) به شماره 513 مورخ 1404/05/13 بوده است. علت اصلی این درخواست، توقف محموله‌های حیاتی این شرکت در گمرکات تهران (شهریار) و بندرعباس (شهید رجایی) به دلیل تاخیر در فرآیند تخصیص ارز اعلام شد.

این درخواست با حمایت اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان فارس (نامه شماره 5762709) مواجه گردید و پس از ارجاع به معاونت صنایع ماشین‌آلات و تجهیزات وزارت صمت، در نهایت توسط دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت ایران طی نامه شماره 5801536 تایید و به گمرک ایران ابلاغ شد. در نهایت، دفتر واردات گمرک ایران با پذیرش این زنجیره حقوقی، دستور اجرایی شدن آن را به گمرکات اجرایی سراسر کشور صادر نمود تا بازرگانان بتوانند با بهره‌گیری از خدمات ترخیص مستمر، روند ترخیص را تسریع بخشند.

🔍 تحلیل تخصصی و کالبدشکافی 19 کد تعرفه (HS Code) جدید مشمول ترخیص 90 درصدی

کدهای تعرفه اعلامی در این بخشنامه، ترکیبی از تجهیزات سرمایه‌ای، قطعات یدکی خطوط تولید و مواد مصرفی شیمیایی و فلزی هستند. در ادامه، مفهوم حقوقی و گمرکی این ردیف‌های تعرفه را بازخوانی می‌کنیم:

1. مواد اولیه فلزی و شیمیایی پایه

• تعرفه 28046900 (سیلیکون متال – سایر): این کد به عنصر سیلیکون با درجه خلوص غیر هادی اشاره دارد که به عنوان یک آمیژان کلیدی در ساخت آلیاژهای آلومینیوم (جهت بالا بردن استحکام رینگ‌ها) کاربرد دارد.

• تعرفه 76052900 (مفتول از آلومینیوم – سایر): سیم‌ها و مفتول‌های آلیاژی آلومینیوم که ماده اولیه اصلی فرآیندهای کشش و قالب‌گیری قطعات آلومینیومی سبک هستند.

• تعرفه 38241000 (چسباننده آماده برای قالب‌ها یا مغزهای قالب): ترکیبات شیمیایی مورد استفاده در صنایع ریخته‌گری جهت انسجام‌بخشی به قالب‌های ماسه‌ای.

2. تجهیزات ماشین‌کاری و خط تولید CNC

• تعرفه 84571000 (دستگاه‌های متمرکز ماشین‌کاری – Machining Centers): ماشین‌آلات پیشرفته صنعتی که قادرند چندین عملیات مکانیکی (تراش، مته، فرز) را با سیستم هدایت کامپیوتری به صورت همزمان روی قطعه کار انجام دهند.

• تعرفه 84589900 (سایر دستگاه‌های تراش): دستگاه‌های تراش افقی یا عمودی غیر دیجیتال یا خاص که برای شکل‌دهی قطعات دورانی استفاده می‌شوند.

• تعرفه 84661000 (ابزارگیرها و حدیده‌گیرهای خودبازشو): قطعات یدکی و واسطه‌ای که روی ماشین‌آلات تراش و ابزارسازی نصب می‌شوند.

• تعرفه 82090000 (صفحه کوچک، قلم نورک و اشیای همانند برای ابزارها، سوارنشده، از سرمت‌ها): اینسرت‌ها و الماسه‌های برش سخت ساخته شده از مواد سرامیک-فلز (Cermet) که توان حرارتی بالایی در تراشکاری دارند.

3. اقلام کمکی، نسوز و بسته‌بندی صنعتی

• تعرفه 69032010 (بوته سیلیکونی): ظروف نسوز حاوی کربید سیلیسیوم که مقاومت حرارتی فوق‌العاده‌ای داشته و برای ذوب فلزات رنگین (نظیر آلومینیوم) در کوره استفاده می‌شوند.

• تعرفه 39239090 (سایر اشیاء برای نقل و انتقال یا بسته‌بندی): در این مصوبه به طور خاص به عنوان «جداکننده رینگ آلومینیومی» کاربرد دارد تا از آسیب فیزیکی به قطعات آماده در حین حمل جلوگیری کند.

• تعرفه 84178000 (کوره و اجاق‌های حرارتی غیر برقی صنعتی): سیستم‌های حرارت‌دهی برای ذوب یا عملیات حرارتی قطعات.

4. سیستم‌های قدرت، اتوماسیون و ابزار دقیق

• تعرفه 85021310 و 85021390 (دیزل ژنراتورهای با قدرت بیشتر از 375 کیلووات آمپر): ژنراتورهای تولید برق اضطراری خطوط تولید برای جلوگیری از خاموشی و آسیب به کوره‌های ذوب.

• تعرفه 90318090 (سایر دستگاه‌ها و وسایل کنترل یا اندازه‌گیری): سیستم‌های ابزار دقیق و ماشین‌های اندازه‌گیری ابعادی با دقت بالا (مانند CMM) جهت کنترل کیفیت محصول نهایی.

📉 مزایای اقتصادی و عملیاتی ترخیص 90 درصدی برای واحدهای تولیدی

اعمال این بخشنامه تاثیرات شگرفی بر بهبود شاخص‌های مالی و لجستیکی کارخانجات صنعتی دارد. مجموعه ایران ایمپکس مزایای این رویه را در ابعاد زیر تحلیل می‌کند:

• کاهش هزینه‌های دموراژ و انبارداری: رسوب کالا در بنادر مرزی (همچون شهید رجایی) هزینه‌های گزاف کانتینری و ارزی به همراه دارد. با ترخیص 90 درصدی، بخش اعظم کالا فوراً وارد خط تولید می‌شود.

• تداوم اشتغال و جلوگیری از توقف خطوط: کمبود مواد مصرفی و قطعات یدکی ماشین‌آلات تکمیلی می‌تواند منجر به تعطیلی موقت خطوط و بیکاری کارگران شود که این تسهیلات مانع از بروز عوارض اجتماعی کارگری می‌گردد.

• امنیت پدافندی و کاهش ریسک زنجیره تامین: با توجه به نوسانات سیاسی و منطقه‌ای، تخلیه سریع گمرکات مرزی و انتقال کالاها به انبارهای داخلی کارخانه‌ها، ریسک‌های فیزیکی محموله‌ها را به حداقل ممکن می‌رساند.

🤝 چگونه با همراهی ایران ایمپکس تشریفات ترخیص درصدی را انجام دهیم؟

فرآیند اجرایی ترخیص 90 درصدی، نیازمند تسلط کامل بر سامانه جامع تجارت، اخذ تاییدیه بانک عامل مبنی بر تایید منشا ارز مشروط، و تنظیم دقیق اظهارنامه‌ها در سامانه EPL گمرک است. هرگونه مغایرت در ثبت سوابق، می‌تواند کل فرآیند را با اختلال مواجه کند.

کارشناسان و حق‌العمل‌کاران رسمی ایران ایمپکس با سال‌ها تجربه در حوزه ترخیص تخصصی ماشین‌آلات، مواد اولیه و قطعات خودرو، آماده ارائه مشاوره و عهده‌داری صف‌های عملیاتی شما در گمرکات تهران، بندرعباس و سایر مبادی ورودی کشور هستند. جهت تسریع در ترخیص ثبت سفارش‌های جاری خود بر اساس بخشنامه‌های روز، با ما در ارتباط باشید.