این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🏛️ تحلیل بخشنامه جدید گمرک: ابلاغ اسامی شرکتهای برگزیده AEO و راهنمای تسهیلات فعالان اقتصادی مجاز
برنامه فعالان اقتصادی مجاز (Authorized Economic Operator – AEO) یکی از کلیدیترین ابزارهای گمرک مدرن برای تسهیل تجارت بینالملل و سرعت بخشیدن به فرآیند ترخیص کالا است. گمرک جمهوری اسلامی ایران در تاریخ 18 تیر 1404 با صدور بخشنامهای به شناسه 1404/502815، لیست جدید شرکتهای تاییدشده جهت عضویت، ارتقا و تغییر وضعیت در این برنامه را ابلاغ کرد.
این ابلاغیه که از سوی معاونت برنامهریزی و امور بینالملل گمرک صادر شده، حاصل تصمیمات دومین جلسه کمیته مرکزی فعالان اقتصادی برگزیده گمرکی در تاریخ 11 تیر 1404 است. در این مقاله تخصصی از وبسایت ایران ایمپکس، به بررسی ابعاد حقوقی، تعهدات گمرکات اجرایی و لیست شرکتهای مشمول این تسهیلات میپردازیم.
📈 برنامه AEO چیست و چه تاثیری بر ترخیص کالا دارد؟
برنامه فعالان اقتصادی مجاز (AEO) یک استاندارد بینالمللی تحت نظارت سازمان جهانی گمرک (WCO) است. هدف این برنامه، شناسایی بازرگانان، تولیدکنندگان و شرکتهای خوشنام و اعطای کانالهای تسهیلشده به آنها برای کاهش زمان و هزینههای لجستیک است.
وقتی یک شرکت موفق به کسب این عنوان میشود، در زنجیره تامین بینالمللی به عنوان یک شریک امن و قابل اعتماد شناخته میشود. مجموعه ایران ایمپکس با سالها تجربه در حوزه تشریفات گمرکی، آمادگی دارد تا شرکتهای واجد شرایط را در مسیر ثبتنام و اخذ مجوزهای فعالان اقتصادی مجاز همراهی کند.
🔍 جزییات تغییرات و دستهبندی شرکتها در ابلاغیه جدید
بر اساس متن رسمی بخشنامه، تصمیمات کمیته مرکزی منجر به تغییر وضعیت 31 شرکت بزرگ کشور شده است که به شرح زیر دستهبندی میشوند:
-
عضویت جدید در AEO: تعداد 29 شرکت متقاضی با احراز شرایط لازم به عضویت رسمی درآمدند.
-
ارتقای رتبه گمرکی: 1 شرکت موفق به ارتقای سطح و بهرهمندی از تسهیلات پیشرفتهتر شده است.
-
تغییر وضعیت به تولیدی: 1 شرکت با تغییر ماهیت فعالیت، از مزایای ویژه بخش تولید بهرهمند خواهد شد.
⚠️ الزامات کنترلی گمرکات اجرایی
نکته بسیار مهم در این بخشنامه، تاکید بر تفکیک تسهیلات است. گمرک ایران صراحتاً اعلام کرده است که گمرکات اجرایی سراسر کشور ملزم هستند در زمان ارائه تسهیلات، نوع فعالیت شرکتها (شامل: تولیدی، بازرگانی، و دانشبنیان) و همچنین سطوح ابلاغی آنها را به طور دقیق کنترل کنند. این امر نشاندهنده آن است که تسهیلات AEO به صورت یکسان توزیع نمیشود و ساختاری کاملاً هوشمند و رتبهبندیشده دارد.
📋 لیست کامل شرکتهای برگزیده و وضعیت آنها
در جدول زیر، نام شرکتها به همراه شناسه ملی و نوع وضعیت آنها که در پیوست بخشنامه گمرک آمده، درج شده است. این شرکتها میتوانند جهت تسریع در فرآیندهای لجستیکی خود از خدمات مشاوره تخصصی ایران ایمپکس استفاده نمایند.
| ردیف | عنوان شرکت | شناسه ملی | وضعیت |
| :— | :— | :— | :— |
| 1 | روی پرور زنجان | 10861054692 | تولیدی |
| 2 | خودروسازی ستاره نیک آریا | 10102760203 | تولیدی |
| 3 | نسج و شیمی شمیم بهاران | 10102112198 | تولیدی |
| 4 | مهندسی برازش صنعت | 10101668836 | تولیدی |
| 5 | تراکتورسازی ایران | 10200044047 | تولیدی |
| 6 | تولیدی پودر گچ صنعتی جنوب فارس | 10530016282 | تولیدی |
| 7 | دنیای قطعات پارتیان صنعت بم | 14007378014 | تولیدی |
| 8 | ایرانیان نوشت افزار آرین | 14009139224 | تولیدی دانش بنیان |
| 9 | الیاف سازان بهکوش | 10260421536 | تولیدی |
| 10 | تولید و گسترش | 10720183721 | تولیدی |
| 11 | فرآوری داروئی ژلاتین حلال | 10980271810 | تولیدی دانش بنیان |
| 12 | توانگران سپهر فردا جم | 14007030759 | تولیدی |
| 13 | شمس پلاست طب | 10103640499 | تولیدی |
| 14 | پیشگامان صنعت تایماز | 10102875422 | بازرگانی |
| 15 | سیمین نخ ظریف | 14010053916 | تولیدی |
| 16 | فناوران نوین پارسیان تصویر فدک | 14009896694 | تولیدی |
| 17 | شیمیائی گل سم گرگان | 10700079643 | تولیدی |
| 18 | صنایع غذایی بهروز نیک | 10100211140 | تولیدی |
| 1 Scot | پارس شعاع تابا | 14004406779 | تولیدی |
| 20 | پیشرو گستر فارس | 10103802894 | تولیدی |
| 21 | پیشتاز موتور توس | 10380323668 | تولیدی |
| 22 | آسیاب کار صنعت | 10101476874 | تولیدی |
| 23 | توسعه توان تات | 14007123126 | بازرگانی |
| 24 | پایا ابر مارال | 10102004773 | تولیدی |
| 25 | کویل سازان آریا | 10320586496 | تولیدی |
| 26 | کیمیا کالای رازی | 10187501136 | تولیدی |
| 27 | گروه تجاری سها صنعت رزم پارس | 14009769610 | تولیدی |
| 28 | رایان کاوه ایرانیان | 14006292599 | بازرگانی |
| 29 | ایلیا گستر جاده ابریشم | 10103525766 | بازرگانی |
| 30 | پرنیان پرواز شیمی | 10102828608 | تولیدی |
| 31 | بین المللی جهان گستر آرشا | 10320783118 | تولیدی |
💡 تسهیلات گمرکی ویژه برای شرکتهای AEO شامل چیست؟
اگرچه در متن این بخشنامه جزئیات دقیق تسهیلات ذکر نشده و به “تسهیلات مصوب” ارجاع داده شده است، اما بر اساس دستورالعملهای عمومی فعالان اقتصادی برگزیده گمرک ایران، این شرکتها (به ویژه شرکتهای تولیدی و دانشبنیان نظیر فرآوری داروئی ژلاتین حلال یا ایرانیان نوشت افزار آرین) از مزایای فوقالعادهای بهرهمند میشوند:
1. قرارگیری در مسیر سبز گمرکی (Green Channel)
کالاهای متعلق به این شرکتها بدون نیاز به ارزیابیهای فیزیکی طولانی و آزمایشگاههای مکرر (مگر در موارد ظن قوی به تخلف)، در سریعترین زمان ممکن از گمرک ترخیص میشوند.
2. ترخیص نسیه و ضمانتنامهای
شرکتهای تولیدی تایید شده میتوانند مواد اولیه و ماشینآلات خطوط تولید خود را با ارائه ضمانتنامههای بانکی معتبر یا به صورت ترخیص نسیه (بدون پرداخت نقدی حقوق ورودی در لحظه ورود) وارد کشور کنند تا نقدینگی آنها حفظ شود.
3. ارزیابی در محل و خارج از وقت اداری
در صورتی که امکان انتقال کالا به انبار گمرک سخت باشد یا هزینه لجستیک بالایی داشته باشد، کارشناسان گمرک فرآیند ارزیابی را در محل انبار خود شرکت انجام میدهند.
⚡ ضمانت اجرای دستورالعمل و شرایط لغو تسهیلات
یکی از بندهای حقوقی و بسیار حیاتی این بخشنامه، سازوکار نظارتی و تنبیهی آن است. گمرک ایران صراحتاً اعلام داشته است:
“در صورت احراز و اثبات موارد تخلف شرکتهای AEO از معیارهای مندرج در دستورالعمل، گزارش تخلف میبایست به دفتر مدیریت اطلاعات و برنامهریزی دبیرخانه کمیته مرکزی فعالان اقتصادی برگزیده گمرکی جهت لغو تسهیلات اعطایی ارسال گردد.”
این بند نشان میدهد که پایش شرکتها یک فرآیند مستمر است. شرکتها باید استانداردهای مالی، گمرکی و امنیتی خود را همواره در سطح بالا نگه دارند. هرگونه بیشبود ارزش، کماظهاری، مغایرت در تعرفه کالا (HS Code) یا قاچاق، منجر به سلب فوری این امتیازات خواهد شد.
برای پیشگیری از بروز خطا در اظهارنامهها و حفظ رتبه AEO، پیشنهاد میشود فرآیندهای گمرکی خود را تحت نظارت کارشناسان خبره ایران ایمپکس پیش ببرید تا ریسک خطاهای انسانی و سیستمی به حداقل برسد.
🛠️ نقش ایران ایمپکس در تسهیل فرآیندهای تجاری شرکتهای بزرگ
حفظ زنجیره تامین روان و بدون توقف، رگ حیاتی شرکتهای تولیدی و بازرگانی است. فرقی نمیکند که شرکت شما در لیست فعالان اقتصادی مجاز (AEO) قرار دارد یا به عنوان یک بازرگان نوپا فعالیت میکنید؛ پیچیدگیهای قوانین گمرکی ایران نیازمند همراهی یک مشاور امین است.
مجموعه تخصصی ایران ایمپکس با تسلط کامل بر رویههای گمرکی، ثبت سفارش، تعیین دقیق کدهای تعرفه و هماهنگی با ارگانهای مجوز دهنده (نظیر وزارت صمت و سازمان توسعه تجارت)، فرآیند ترخیص کالا را برای شما کوتاهتر میکند. جهت کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره تخصصی، به وبسایت ایران ایمپکس مراجعه فرمایید.