این بخشنامه رسمی توسط بانک سپه - اداره کل امور بینالملل ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🚨 تحلیل جامع بخشنامه جدید ارزی: حذف نامهنگاری با گمرک در پروندههای کسر تخلیه
یکی از چالشهای همیشگی تجار، بازرگانان و ترخیصکاران در رویههای وارداتی، مسئله کسر تخلیه کالا و تطابق آن با سامانههای ارزی بانک مرکزی است. در گذشته، هرگونه مغایرت وزنی بین اسناد حمل و اظهارنامه گمرکی نیازمند مکاتبات طولانی و زمانبر بین بانک عامل و گمرک ایران بود. اما با ابلاغ بخشنامه جدید بانک مرکزی (به شماره 3/1402/385 ابلاغی بانک سپه)، یک تغییر اساسی در روند رفع تعهدات ارزی رخ داده است.
در این مقاله تخصصی از پورتال تجاری ایران ایمپکس، قصد داریم به صورت عمیق به تحلیل این بخشنامه، آثار حقوقی آن و راهکارهای اجرایی برای بازرگانان بپردازیم تا در مسیر واردات کالا با جریمههای رفع تعهد ارزی مواجه نشوید.
📄 جزئیات بخشنامه و دستورالعمل اداره رسیدگی به تعهدات صادراتی و وارداتی
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران طی نامه شماره 06/174823 مورخ 1402/08/03 خطاب به بانکهای عامل (از جمله اداره کل امور بینالملل بانک سپه) دستورالعمل قاطعی را در خصوص رفع تعهد ارزی ابلاغ کرده است. موضوع اصلی این نامه، تعیین تکلیف مواردی است که اطلاعات وزن ذکر شده در اظهارنامه گمرکی با اوزان مندرج در اسناد حمل و اعلامیه تامین ارز مغایرت دارد.
قانونگذار در این ابلاغیه صراحتاً تاکید میکند که بانکها و ذینفعان باید از انجام هرگونه مکاتبه موازی با گمرک ج.ا.ا برای اثبات “کسر ورود کالا” یا “کسر تخلیه” اجتناب کنند. تیم حقوقی و گمرکی ایران ایمپکس همواره به بازرگانان توصیه میکند که پیش از هرگونه اقدام خودسرانه، ساختار هوشمند پرتال ارزی را به خوبی بشناسند تا از اتلاف وقت در راهروهای گمرک جلوگیری شود.
⚖️ تلورانس مجاز چیست و سامانه رفع تعهد ارزی چگونه عمل میکند؟
برای درک بهتر این بخشنامه، باید با مفهوم تلورانس مجاز آشنا شویم. در تجارت بینالملل، همواره درصدی از کاهش وزن کالا در طول مسیر حمل و نقل (به دلایلی مثل تبخیر، ریزش، ماهیت فیزیکی کالا و تفاوت باسکولها) طبیعی و پذیرفته شده است. در گذشته، تجار باید برای اثبات طبیعی بودن این کسر تخلیه، تاییدیههای گمرکی دریافت میکردند.
اما پیرو اطلاعیه شماره 3/99/382 (و) مورخ 1399/07/18، سیستم بانکی تغییر رویه داد. در بخشنامه جدید تاکید شده است که:
کلیه تلورانسهای مجاز به صورت خودکار و سیستمی در پرتال ارزی اعمال گردیده است.
این یعنی اگر سامانه به شما کسر تخلیه نشان میدهد، این عدد پس از کسر تلورانسهای قانونی محاسبه شده و کاملاً قطعی است. به عبارت دیگر، سامانه فقط “مازادِ غیرمجاز” را به عنوان کسر تخلیه شناسایی میکند. به همین دلیل است که نهاد ناظر تاکید دارد مکاتبه با گمرک بیفایده است و پرونده باید مستقیماً در چارچوب مقررات ارزی و تعزیراتی بررسی شود. در صورت بروز چنین مغایرتهای سنگینی، مشاوره با کارشناسان رفع تعهد ارزی در ایران ایمپکس میتواند مانع از مسدودی کارت بازرگانی شما شود.
📜 بررسی سوابق قانونی بخشنامه
در این بخشنامه به دو خبر و اطلاعیه مهم در سامانه ارزی اشاره شده است که جنبه حقوقی دارند:
-
خبر مورخ 1401/05/01: تاکید اولیه بر عدم ارجاع پروندههای دارای اختلاف وزن به گمرک برای دریافت گواهی عدم ورود.
-
خبر مورخ 1398/09/02: پایه و اساس هوشمندسازی پرتال ارزی برای اعمال درصد تلورانس کالاها بر اساس ماهیت آنها (کالاهای فله، مایعات، کالاهای بستهبندی شده).
عدم توجه به این سوابق بخشنامهای میتواند باعث شود بازرگان برای جبران کسر تخلیه مسیر اشتباهی را طی کند و درگیر پروندههای قاچاق کالا یا تخلفات ارزی در سازمان تعزیرات حکومتی شود.
💡 راهکار نهایی برای تجار و شرکتهای بازرگانی
به عنوان یک واردکننده یا ترخیصکار رسمی، مواجهه با خطای کسر تخلیه در پرتال ارزی میتواند نگرانکننده باشد. با توجه به این ابلاغیه، مسیر شما مشخص است:
-
از ثبت درخواستهای مکرر در سامانه EPL و مکاتبه با دوایر ارزش و درب خروج گمرک برای توجیه کسر تخلیه بپرهیزید.
-
اسناد حمل خود را پیش از اظهار گمرکی به دقت با فروشنده و شرکت حمل و نقل (Forwarder) کنترل کنید.
-
در صورت بروز کسر تخلیه قطعی در پرتال بانک عامل، باید نسبت به تامین معادل ارزی آن، عودت ارز یا ارائه اسناد مثبته قانونی (مثل گواهیهای بیمه در صورت خسارت در طول مسیر) اقدام کنید.
مجموعه تخصصی ایران ایمپکس با بهرهگیری از کارشناسان زبده و ترخیصکاران رسمی گمرک، آماده ارائه خدمات مشاوره در زمینه تنظیم اسناد، جلوگیری از بروز مغایرتهای وزنی و حل و فصل پروندههای پیچیده رفع تعهد ارزی در بانکهای عامل است. تجارت ایمن و بدون دغدغه را با ما تجربه کنید.