این بخشنامه رسمی توسط سازمان امور مالیاتی - دفتر امور تشخیص مالیاتی ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
⚖️ راهنمای جامع رفع تعهد ارزی 1402؛ فرمول جدید محاسبات کوتاژ محور و تسهیلات معافیت مالیاتی
بازگشت ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی کشور، همواره یکی از چالشها و دغدغههای اصلی بازرگانان و صادرکنندگان ایرانی بوده است. با ابلاغ بخشنامه جدید سازمان امور مالیاتی (شماره 258/39741/د)، مکانیزمهای جدیدی برای سنجش ایفای تعهدات ارزی صادرکنندگان در سال 1402 و سالهای پس از آن معرفی شده است. این بخشنامه با تکیه بر مصوبات کارگروه بازگشت ارز، گام مهمی در جهت شفافسازی حقوق صادرکنندگان و نحوه برخورد با معافیتهای مالیاتی برداشته است.
در این مقاله تخصصی از وبسایت ایران ایمپکس، به تشریح دقیق این ابلاغیه، بررسی رویکرد کوتاژ محور و نحوه اثرگذاری ارزهای سنواتی بر معافیتهای مالیاتی میپردازیم. اگر شما هم به عنوان یک صادرکننده فعال با ابهامات مالیاتی روبرو هستید، خدمات مشاوره و ترخیص کالا در ایران ایمپکس میتواند مسیر قانونی شما را هموار سازد.
🔍 تبیین رویکرد جدید؛ سیستم رفع تعهد ارزی کوتاژ محور چیست؟
تا پیش از سال 1402، فرآیند ایفای تعهدات ارزی حاصل از صادرات عمدتاً بر اساس سرجمع عملکرد صادراتی بازرگان در یک بازه زمانی مشخص سنجیده میشد. اما طبق نامه شماره 04/107462 بانک مرکزی، از سال 1402 به بعد، روش محاسبات کاملاً کوتاژ محور شده است.
❓ منظور از کوتاژ محور شدن محاسبات چیست؟
در اصطلاح گمرکی، هر اظهارنامه صادراتی یا وارداتی پس از ثبت در سامانه EPL، یک کد شناسایی منحصربهفرد به نام شماره کوتاژ (Cottage) دریافت میکند. در مدل جدید:
-
هر کوتاژ صادراتی به عنوان یک پرونده ارزی مستقل در نظر گرفته میشود.
-
صادرکننده باید دقیقاً مشخص کند که ارز حاصل از صادرات مربوط به کدام شماره کوتاژ تخصصی را به چرخه اقتصادی (سامانه نیما، اسکناس، واردات در مقابل صادرات خود یا غیر) بازگردانده است.
-
این تفکیک دقیق، احتمال بروز خطا را کاهش داده اما نیازمند مدیریت اسناد مالی بسیار قوی است که کارشناسان ایران ایمپکس آماده ارائه خدمات مدیریتی در این زمینه هستند.
💡 حفظ حقوق صادرکنندگان؛ انتقال مازاد ارز سنوات قبل به سال 1402
یکی از بزرگترین دغدغههای بازرگانان، تکلیف ارزهای مازادی بود که در سالهای گذشته (قبل از 1402) به کشور بازگردانده بودند اما در سیستم قدیمی به طور کامل مستهلک نشده بود.
طبق بند (21) مصوبات سی و سومین جلسه کارگروه بازگشت ارز حاصل از صادرات، تدبیر ویژهای برای این موضوع اندیشیده شده است:
مصوبه کارگروه: ارز برگشتی در سنوات قبل از سال 1402 که بابت رفع تعهد صادرات 1402 بهصورت کوتاژ محور لحاظ شده باشد، در محاسبه میزان رفع تعهد ارزی صادرکنندگان بابت استفاده از معافیت مالیاتی منظور خواهد شد.
این یک امتیاز بزرگ برای صادرکنندگانی است که حسن نیت خود را در سالهای گذشته ثابت کردهاند. این مازاد ارز، اکنون حکم یک سپر حمایتی را دارد که مانع از لغو معافیتهای مالیاتی ناشی از صادرات سال 1402 میشود. متخصصان امور گمرکی در ایران ایمپکس میتوانند به شما در بررسی دفاتر بازرگانی جهت بهرهمندی از این بند قانونی کمک کنند.
🏛️ تشریح مبانی و پیشنیازهای قانونی بخشنامه
برای درک 100 درصدی جنبههای حقوقی این ابلاغیه، باید به قوانین بالادستی آن اشراف داشته باشیم:
1. تبصره (6) بند (ح) ماده (2) مکرر قانون اصلاح قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز
این بند قانونی، هسته اصلی الزام بازگشت ارز به کشور است. بر اساس این ماده، عدم بازگشت ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی در مهلتهای قانونی تعیینشده توسط بانک مرکزی، صرفاً یک تخلف اداری نیست، بلکه میتواند تحت شرایطی به عنوان مصداق قاچاق کالا و ارز یا جرایم اقتصادی تلقی شود. مصوبه شماره 170623/ت 60070 هـ هیأت وزیران در واقع آییننامه اجرایی همین ماده است تا روشهای قانونی و مجاز بازگشت ارز (مانند فروش در سامانه نیما، عرضه در صرافیها، یا واردات کالا) را تبیین کند.
2. بروزرسانی اطلاعات در سامانه مالیاتی
بر اساس دستورالعمل جدید، درصد ایفای تعهدات ارزی سال 1402 صادرکنندگان بر مبنای فرمولهای جدید، در تاریخ 1403/05/25 بهروزرسانی شده و در سامانه بهرهبرداری از اطلاعات مالیاتی بارگذاری شده است.
🛠️ دستورالعمل صریح به ادارات امور مالیاتی؛ ملاک عمل چیست؟
سازمان امور مالیاتی در این بخشنامه تکالیف ادارات امور مالیاتی سراسر کشور را در زمان رسیدگی به پروندههای مالیاتی صادرکنندگان به طور شفاف مشخص کرده است:
-
صرفاً استعلام از سامانه: ممیزین و ادارات مالیاتی در زمان بررسی اظهارنامه مالیاتی صادرکنندگان و اعطای نرخ صفر یا معافیت مالیاتی، حق اعمال سلایق شخصی یا اتکا به اسناد دستی را ندارند. آنها موظفند صرفاً به سامانه بهرهبرداری از اطلاعات مالیاتی، قسمت «استعلام برگشت ارز حاصل از صادرات» مراجعه کنند.
-
رفع ابهام از دفتر امور تشخیص: در صورت بروز هرگونه مغایرت یا ابهام در درصدهای درجشده در سامانه، ادارات کل مالیاتی مکلفند مراتب را به طور کتبی از دفتر امور تشخیص مالیاتی استعلام نمایند و تا زمان دریافت پاسخ، از تضییع حقوق بازرگانان خودداری کنند.
اگر در بخش استعلامات ارزی سامانه مالیاتی خود دچار مغایرت هستید، میتوانید جهت بررسی مدارک و کوتاژهای صادراتی خود با دپارتمان حقوقی ایران ایمپکس تماس بگیرید.
📌 نتیجهگیری و توصیههای کلیدی ایران ایمپکس به بازرگانان
فرآیند رفع تعهد ارزی دیگر یک موضوع کلان و دفتری ساده نیست؛ بلکه به یک فرآیند هوشمند و کاملاً متصل به تکتک کوتاژهای گمرکی تبدیل شده است. برای اینکه مشمول مالیات بر درآمد حاصل از صادرات نشوید و معافیتهای قانونی شما حفظ شود، رعایت نکات زیر الزامی است:
-
تطبیق کوتاژها: حتماً با کمک تیمهای تخصصی ترخیص کالا مانند ایران ایمپکس، کارنامه صادراتی و کوتاژهای سال 1402 خود را با ارزهای رفعتعهدشده تطبیق دهید.
-
بررسی اسناد سنواتی: اگر در سالهای قبل از 1402 برگشت ارز مازاد داشتهاید، مطمئن شوید که این مبالغ به درستی در سامانه بانک مرکزی به حساب کوتاژهای 1402 شما منظور شده باشد.
-
استعلام دورهای: پیش از مواجهه با ممیزین مالیاتی، خودتان از طریق بخش استعلام برگشت ارز سامانه، درصد ایفای تعهدات خود را چک کنید.
مجموعه ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی امور بازرگانی، ثبت سفارش، و ترخیص کالا از تمامی گمرکات کشور، در تمامی مراحل زنجیره تامین و حل دعاوی ارزی و مالیاتی همراه شماست.