این بخشنامه رسمی توسط هیئت وزیران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🏦 تحلیل جامع مصوبه جدید هیئت وزیران: دریافت ضمانت‌نامه بانکی بابت مالیات بر ارزش افزوده و تعیین نرخ ارز گمرکی
در راستای تسهیل فرآیندهای تجاری و حمایت از نقدینگی واحدهای تولیدی و بازرگانی، هیئت وزیران در جلسه مورخ 1403/07/16 مصوبه‌ای کلیدی را به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی (نامه شماره 2/67003 مورخ 1403/04/29) و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم (138) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به تصویب رساند. این تصویب‌نامه که در تاریخ 1403/07/29 با شناسه 89020 / ات 62927 هـ توسط محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور ابلاغ شده است، حاوی دو نکته بسیار مهم در خصوص نحوه پرداخت مالیات بر ارزش افزوده در گمرک و همچنین تعیین نرخ ارز مبنای محاسبه ارزش گمرکی است. در این مقاله تخصصی از ایران ایمپکس به بررسی دقیق ابعاد این بخشنامه و تاثیرات آن بر فرآیند ترخیص کالا می‌پردازیم.
1. جایگزینی وجه نقد با ضمانت‌نامه بانکی برای مالیات بر ارزش افزوده
یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های واردکنندگان، تجار و واحدهای تولیدی در زمان ترخیص کالا، تامین نقدینگی لازم برای پرداخت حقوق ورودی و به ویژه مالیات بر ارزش افزوده و عوارض متعلقه است. پیش از این، الزام به پرداخت نقدی این مبالغ در زمان ترخیص، سرمایه در گردش بنگاه‌های اقتصادی را با فشار مضاعفی روبرو می‌کرد.
بر اساس متن صریح این تصویب‌نامه، گمرک جمهوری اسلامی ایران مجاز است برای وصول مالیات بر ارزش افزوده و عوارض متعلقه کالاها، به جای دریافت وجه نقد، ضمانت‌نامه بانکی برای مدت دو ماه منتهی به سال مالی جاری دریافت کند.
مزایای این مصوبه برای واردکنندگان و ترخیص‌کاران:
- حفظ سرمایه در گردش: واردکنندگان می‌توانند بدون نیاز به خواب سرمایه نقدی در گمرک، کالاهای خود را ترخیص کرده و پس از ورود کالا به چرخه تولید یا فروش، نسبت به تسویه اقدام نمایند.
- تسریع در فرآیند ترخیص کالا: کاهش موانع مالی در گمرکات کشور منجر به خروج سریع‌تر کالاها از اماکن گمرکی و کاهش هزینه‌های انبارداری و دموراژ می‌شود.
- شرایط زمانی ضمانت‌نامه: بازرگانان باید توجه داشته باشند که مهلت این ضمانت‌نامه‌ها حداکثر دو ماه است و سررسید آن حتماً باید منتهی به سال مالی جاری باشد.
2. شفاف‌سازی نرخ ارز مبنای محاسبه ارزش گمرکی (ماده 14 قانون امور گمرکی)
بخش مهم دیگر این تصویب‌نامه در قالب یک تبصره کلیدی ارائه شده است که ابهامات مربوط به نوسانات نرخ ارز در زمان ترخیص کالا را برطرف می‌سازد. طبق تبصره این مصوبه:
«نرخ ارز مبنای محاسبه ارزش گمرکی موضوع ماده (14) قانون امور گمرکی، نرخ ارز اعلامی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در روز اظهار است.»
اهمیت تثبیت نرخ ارز در روز اظهار:
محاسبه ارزش گمرکی کالاها بر اساس ماده 14 قانون امور گمرکی، پایه و اساس تعیین حقوق ورودی و سایر عوارض گمرکی است. تاکید هیئت وزیران بر ملاک قرار دادن نرخ ارز اعلامی بانک مرکزی در روز اظهار، امنیت خاطری برای صاحبان کالا ایجاد می‌کند تا در صورت طولانی شدن فرآیندهای کارشناسی یا تشریفات گمرکی پس از اظهار، مشمول تغییرات احتمالی نرخ ارز در روزهای آتی نشوند.
3. دستگاه‌های اجرایی مرتبط و هماهنگی‌های بین‌بخشی
این تصویب‌نامه جهت اجرا و هماهنگی‌های لازم به کلیدی‌ترین نهادهای اقتصادی و اجرایی کشور ابلاغ شده است که شامل موارد زیر است:
* وزارت امور اقتصادی و دارایی (و گمرک جمهوری اسلامی ایران) * وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) * وزارت راه و شهرسازی * وزارت جهاد کشاورزی * سازمان برنامه و بودجه کشور * بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
هماهنگی میان بانک مرکزی، شبکه بانکی کشور و گمرک ایران برای صدور و پذیرش سریع ضمانت‌نامه‌های بانکی، نقش تعیین‌کننده‌ای در اجرای موفق این مصوبه خواهد داشت.
راهنمای عملی برای بازرگانان با همراهی ایران ایمپکس
با توجه به محدودیت زمانی ذکر شده در بخشنامه («منتهی به سال مالی جاری»)، به تمامی واردکنندگان و ترخیص‌کاران توصیه می‌شود که در ماه‌های پایانی سال به تاریخ سررسید ضمانت‌نامه‌های بانکی خود دقت ویژه داشته باشند تا در زمان ترخیص با چالش‌های اداری مواجه نشوند. همچنین، محاسبه دقیق هزینه‌های گمرکی بر مبنای نرخ ارز روز اظهار نیازمند اشراف کامل بر قوانین و رویه‌های اجرایی گمرک است.
مجموعه تخصصی ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی قوانین و مقررات گمرکی و بازرگانی، آماده ارائه مشاوره‌های دقیق در زمینه استفاده از تسهیلات ضمانت‌نامه‌های بانکی، محاسبه ارزش گمرکی و بهینه‌سازی فرآیند ترخیص کالا برای تجار و تولیدکنندگان گرامی است. برای دسترسی به آخرین بخشنامه‌ها و تحلیل‌های تخصصی تجارت خارجی، همواره با ایران ایمپکس همراه باشید.