این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📑 تحلیل جامع بخشنامه معافیت 2 درصدی سود بازرگانی کالاهای پزشکی و دارویی؛ راهنمای کامل بازرگانان
حوزه تجارت بینالملل و واردات کالاهای سلامتمحور در ایران همواره تحت تأثیر قوانین و بخشنامههای حمایتی یا محدودیتی متعددی قرار دارد. یکی از حیاتیترین ابلاغیههای سالیان اخیر که تأثیر مستقیمی بر قیمت تمامشده تجهیزات پزشکی و اقلام دارویی در بازار داخلی دارد، بخشنامه شماره 1402/1491959 گمرک جمهوری اسلامی ایران است.
این بخشنامه حاوی فهرست دقیق کدهای تعرفه (HS Codes) مربوط به عدم شمول افزایش دو درصدی سود بازرگانی برای اقلام استراتژیک دارویی و پزشکی است. در این مقاله تحلیلی از ایران ایمپکس، قصد داریم ابعاد حقوقی، تجاری و فنی این بخشنامه را موشکافی کنیم تا شرکتهای بازرگانی و ترخیصکاران بتوانند با دانش کامل از تسهیلات قانونی موجود استفاده کنند.
🔍 چرا این بخشنامه صادر شد؟ (ریشهیابی و پیشینه حقوقی)
در ماههای نخستین سال 1402، هیئت وزیران طی تصویبنامهای اقدام به افزایش عمومی برخی ردیفهای سود بازرگانی نمود. اما از آنجا که افزایش هزینههای واردات در حوزه بهداشت و درمان به طور مستقیم بر سلامت جامعه و قیمت دارو اثرگذار است، دولت تصمیم گرفت اقلام استراتژیک را از این قاعده مستثنی کند.
به موجب این بخشنامه و با بازگشت به مصوبات قبلی هیئت وزیران، مشخص گردید که کالاهای زیر به طور کامل از افزایش 2 درصدی سود بازرگانی معاف هستند:
-
تجهیزات و ملزومات پزشکی
-
لوازم مصرفی پزشکی و مواد اولیه ساخت آنها
-
دارو و مواد اولیه دارویی خاص
-
شیرخشک (رژیمی و معمولی)
این تصمیمات در قالب نامه شماره 1237428 دفتر مقررات صادرات و واردات وزارت صمت و با اتکا به لیستهای ارسالی از سوی سازمان غذا و دارو تدوین و جهت اجرا به تمامی گمرکات اجرایی کشور ابلاغ شده است. اگر در زمینه فرآیند اظهار این کالاها نیاز به مشاوره دارید، کارشناسان ایران ایمپکس آماده راهنمایی شما هستند.
⚙️ بررسی کاهش حقوق گمرکی به 1 درصد (بند ز تبصره 6 قانون بودجه)
یکی دیگر از نکات بسیار مهمی که در پیشنیازهای این بخشنامه (مکاتبه سازمان غذا و دارو) به آن استناد شده، بند (ز) تبصره (6) قانون بودجه است. بر اساس این بند قانونی، مأخذ حقوق گمرکی برای طیف وسیعی از خطوط تولید و نهادههای دامی و واسطهای به 1 درصد کاهش یافته است که شامل موارد زیر میشود:
-
ماشینآلات و تجهیزات صنعتی و معدنی
-
قطعات یدکی و مواد اولیه تولیدی
-
مواد واسطهای تولیدی در بخشهای صنعتی، معدنی و کشاورزی
در این راستا، سازمان غذا و دارو صراحتاً کدهای تعرفه مواد اولیه دارویی خاص را مشمول این کاهش حقوق گمرکی دانسته و تأکید کرده است که مراجع گمرکی باید این تسهیلات را بدون فوت وقت اعمال نمایند.
🛠️ تحلیل فنی کدهای تعرفه (HS Codes) ذکر شده در بخشنامه
برای درک بهتر ذینفعان، کدهای تعرفهای که در متن و جدول پیوست این بخشنامه آمدهاند را به همراه مفهوم تخصصی کتاب مقررات صادرات و واردات بازخوانی میکنیم:
1. کد تعرفه 76072000 (فویل آلومینیوم)
در نامه سازمان غذا و دارو صراحتاً تأکید شده که کد تعرفه 76072000 باید در لیست کالاهای مشمول تسهیلات قرار گیرد. این کد در کتاب مقررات به «فویل آلومینیوم پشتدار (دارای تکیهگاه) به ضخامت حداکثر 0.2 میلیمتر» اشاره دارد. این اقلام کاربرد وسیعی در بستهبندی قرصها، کپسولها و ملزومات دارویی (Blister Packaging) دارند و رفع مشکل واردات آنها برای کارخانجات داروسازی حیاتی بود.
2. کدهای مربوط به مواد محیط کشت و آزمایشگاهی (38210090 و 3821090)
کد تعرفه 38210090 مربوط به «محیطهای کشت آماده برای پرورش میکروارگانیسمها (به جز ویروسها)» است. این مواد اولیه خاص برای آزمایشگاههای تشخیص طبی، کارخانجات داروسازی و بخشهای تحقیق و توسعه کاربرد دارند و از افزایش سود بازرگانی معاف هستند.
3. کدهای تجهیزات تزریق و دندانپزشکی (90183190 و 90183210)
-
90183190: مربوط به بخش سرنگها است (سایر سرنگها به جز سرنگهای پلاستیکی ساده).
-
90183210: به «سوزنهای فلزی دندانپزشکی» اختصاص دارد که از لوازم مصرفی و پرکاربرد کلینیکها به شمار میروند.
4. فیلترهای دیالیز و تجهیزات تصفیه خون (84212920)
این کد به طور تخصصی به «فیلترهای دیالیز (صافی دیالیز)» اشاره دارد که تحت عنوان دستگاهها و دستگاههای گریز از مرکز برای تصفیه یا فیلتر کردن مایعات طبقهبندی میشوند و یک کالای کاملاً استراتژیک برای بیماران کلیوی است.
5. اتصالات لاستیکی و کیتهای تشخیصی (40161920، 38221990 و 38229000)
-
40161020: مربوط به واشرها و درپوشهای لاستیکی اسفنجی مورد استفاده در ظروف دارویی.
-
38221990 و 38229000: مربوط به «کیتهای تشخیصی و مواد مرجع آزمایشگاهی» هستند که جهت تشخیص بیماریها در آزمایشگاهها به کار میروند.
6. درپوشهای آلومینیومی (83099010)
این تعرفه به «کپها و درپوشهای آلومینیومی مخصوص شیشههای پنیسیلین و ویالهای دارویی» اشاره دارد که بستهبندی نهایی اقلام تزریقی بدون آنها غیرممکن است.
💡 نکات کلیدی برای واردکنندگان و ترخیصکاران در گمرکات اجرایی
اگر شما نیز در حوزه واردات کالاهای سلامتمحور فعال هستید، رعایت نکات زیر جهت جلوگیری از تضییع حقوق تجاریتان الزامی است:
-
تطبیق دقیق با لیست سازمان غذا و دارو: گمرکات اجرایی تنها کدهایی را مشمول معافیت میدانند که موافقت و مجوز سیستمی سازمان غذا و دارو روی گمرک الکترونیک (EPL) آنها صحه بگذارد.
-
درخواست استرداد مابهالتفاوت: چنانچه گمرک اجرایی پس از تاریخ ابلاغ این بخشنامه، مابهالتفاوت 2 درصدی سود بازرگانی یا حقوق گمرکی بالاتر از 1 درصد را از شما اخذ کرده است، با استناد به این بخشنامه میتوانید فرآیند قانونی استرداد اضافه پرداختی (سپرده) را کلید بزنید.
-
استفاده از خدمات مشاوره تخصصی: به دلیل تعدد کدهای تعرفه مواد اولیه دارویی و احتمال اصلاحات بعدی، توصیه میشود قبل از ثبت سفارش و اظهار کالا، حتماً با کارشناسان باسابقه مشورت کنید. مجموعه ایران ایمپکس به عنوان کارگزار رسمی گمرکی، آماده است تا تمامی مراحل ثبت سفارش، اخذ مجوزهای سازمان غذا و دارو و ترخیص کالا را در کوتاهترین زمان برای شما به انجام رساند.
📈 نتیجهگیری و افق پیشرو
بخشنامه شماره 1402/1491959 یک گام مثبت از سوی وزارت صمت و گمرک ایران جهت حمایت از زنجیره تأمین دارو و تجهیزات پزشکی کشور است. تثبیت مأخذ حقوق گمرکی روی 1 درصد و معافیت از متمم افزایش سود بازرگانی، مانع از جهش ناگهانی قیمت کالاهای بهداشتی در بازار داخلی میشود.
شرکتهای بازرگانی میتوانند با بهینهسازی فرآیندهای لجستیکی خود و با همکاری تیمهای تخصصی نظیر ایران ایمپکس، ریسکهای مربوط به رد تعرفه یا بیشبود ارزش در گمرک را به کمترین میزان ممکن برسانند. تخصص ما در ایران ایمپکس، هدایت امن و قانونی محمولههای شما در راهروهای گمرکی کشور است.