این بخشنامه رسمی توسط سازمان بورس کالا ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📊 راهنمای جامع معافیت مالیاتی فروش کالا در بورس کالا و انرژی؛ تحلیل ابلاغیه 122/120713
شفافیت مالی و حمایت از تولیدکنندگان داخلی، همواره از دغدغههای اصلی نظام اقتصادی و تجاری کشور بوده است. یکی از مهمترین ابزارهای تشویقی که قانونگذار برای ترغیب تولیدکنندگان به عرضه کالا در بسترهای شفاف در نظر گرفته، تسهیلات و معافیتهای مالیاتی حاصل از فروش کالاهای پذیرفته شده در بورس کالا و بورس انرژی است.
در همین راستا، ابلاغیه شماره 122/120713 مورخ 1401/11/11 از سوی سازمان بورس کالا صادر شده است که سلسله مراتب نظارتی و اجرایی آن از سازمان بورس و اوراق بهادار آغاز شده و جهت اقدام قانونی به سازمان امور مالیاتی کشور هدایت میشود. این فهرست، تکلیف معافیت مالیاتی حجم عظیمی از تراکنشهای پتروشیمی، سیمانی و فولادی کشور را مشخص میکند. اگر شما نیز به عنوان یک بازرگان، تولیدکننده یا فعال حوزه ترخیص کالا فعالیت دارید، مجموعه تخصصی ایران ایمپکس در این مقاله به کالبدشکافی دقیق این مصوبه و اثرات حقوقی و گمرکی آن میپردازد.
🏛️ چارچوب قانونی و فلسفه حقوقی معافیتهای مالیاتی بورس
بر اساس قوانین مالیاتی ایران (بهویژه ماده 143 قانون مالیاتهای مستقیم و اصلاحات بعدی آن)، 10 درصد از مالیات بر درآمد حاصل از فروش کالاهایی که در بورسهای کالایی پذیرفته شده و به فروش میرسند، از مالیات بر درآمد مشمول معافیت میشوند. هدف از این ماده قانونی:
-
افزایش شفافیت قیمتگذاری و حذف واسطههای غیرقانونی.
-
ایجاد بستر امن برای تامین مواد اولیه کارخانجات داخلی.
-
تسهیل فرآیند صادرات کالاها با مکانیزمهای استاندارد بینالمللی.
طبق ابلاغیه 122/120713، سازمان بورس کالا فهرست نهایی شرکتهایی را که اطلاعات فروش داخلی و صادراتی آنها صحتسنجی شده، به سازمان امور مالیاتی ارسال کرده است تا ممیزین مالیاتی در زمان بررسی اظهارنامهها، این تخفیفهای قانونی را اعمال کنند. برای مدیریت هوشمند فرآیندهای مالی و گمرکی خود، میتوانید از مشاورههای تخصصی ایران ایمپکس بهرهمند شوید.
🏭 تحلیل شرکتهای مندرج در ابلاغیه و بررسی کدهای تعرفه (HS Codes) مرتبط
در جدول پیوست این بخشنامه، نام شرکتهای بزرگی دیده میشود که لیدر بازارهای پتروشیمی، فلزی و ساختمانی کشور هستند. در ادامه، کالاها و حوزههای تخصصی هر یک را همراه با کدهای تعرفه بینالمللی (HS Code) بررسی میکنیم:
1. صنایع پتروشیمی (پتروشیمی خوزستان، مارون، بندر امام، شهید تندگویان، اروند و ارومیه)
بخش عمدهای از تائیدیههای این بخشنامه به صنایع پتروشیمی اختصاص دارد. محصولات این شرکتها شامل پلیمرها، گرانولها، میعانات گازی و مواد اولیه شیمیایی است:
-
پتروشیمی شهید تندگویان: تولیدکننده اصلی گرید پد (PET) یا پلیاتیلن ترفتالات در ایران است. این محصولات عموماً در فصل 39 کتاب مقررات صادرات و واردات و تحت کدهای تعرفه نظیر 39076100 یا 39076900 (پلی اتیلن ترفتالات) طبقهبندی میشوند. معافیت مالیاتی این شرکت با ارزش فروش فوقالعاده بالایی تایید شده است.
-
پتروشیمی اروند و خوزستان: تولیدکننده پلیمرهای مهندسی و پلیوینیل کلراید (PVC) هستند که در کدهای تعرفه خانواده 3904 (پلیمرهای کلرور دو وینیل) جای میگیرند.
-
پتروشیمی بندر امام: علاوه بر گریدهای پلیمری، در حوزه بورس انرژی و صادرات گازهای مایع نظیر پروپان و بوتان (کد تعرفه خانواده 2711) نیز فعالیت دارد.
2. صنایع فولاد و متالورژی (فولاد کاوه جنوب کیش، ذوب آهن و نورد کرمان)
محصولات فولادی از استراتژیکترین کالاهای صادراتی و داخلی ایران هستند:
-
فولاد کاوه جنوب کیش: این شرکت با حجم فروش میلیونی در بورس کالا، شمش فولادی و بیلت تولید میکند. کدهای تعرفه مربوط به شمش و فرآوردههای نیمهساخته از آهن یا فولاد غیرممزوج در ردیفهای 7206 و 7207 کتاب مقررات صادرات و واردات قرار دارند.
-
ذوب آهن و نورد کرمان: محصولات نوردی نظیر میلگرد و تیرآهن تولید میکند که تحت کدهای تعرفه 7213 (میلههای آهنی یا فولادی، گرم نورد شده) و 7214 طبقهبندی میشوند.
3. صنایع سیمان (سیمان ارومیه و سیمان کرمان)
سیمان یکی از پایهایترین کالاهای عمرانی است که عرضه آن در بورس کالا منجر به تعادل قیمتی شد. سیمان پرتلند، سیمانهای سفید و کلینکر در فصل 25 گمرک و ذیل سیستم هماهنگشده بینالمللی با کد تعرفه 2523 شناخت میشوند.
در صورت نیاز به تعیین دقیق کد تعرفه کالاهای پتروشیمی یا معدنی جهت صادرات، کارشناسان ایران ایمپکس آماده ارائه خدمات کوتاژ و تعیین تعرفه گمرکی هستند.
🔍 اهمیت گواهی سپرده کالایی و ابزارهای مالی بورس در تجارت خارجی
در متن متادیتای بخشنامه، به واژگانی چون “گواهی سپرده کالایی” اشاره شده است. گواهی سپرده کالایی، ورقه بهاداری است که نشاندهنده مالکیت دارنده آن بر مقدار معینی کالای سپردهشده در انبار پذیرفتهشده در بورس است.
از منظر گمرکی و بازرگانی:
-
وثیقهگذاری بازرگانان: بازرگانان میتوانند از این گواهیها به عنوان وثیقه جهت اخذ تسهیلات یا گشایشهای اعتباری استفاده کنند.
-
صادرات از رینگ بینالملل: خرید کالا از رینگ صادراتی بورس کالا، فرآیند منشأ ارز و رفع تعهد ارزی را شفاف کرده و گمرکات اجرایی بر اساس قبض انبارهای بورس، پروانه صادراتی را صادر میکنند.
تیم ترخیص کاران ایران ایمپکس با تسلط بر بخشنامههای همپوشان بورس و گمرک، فرآیند خروج کالا از انبارهای بورس تا گمرکات مرزی را تسریع میبخشد.
📈 تأثیرات مالی و اقتصادی ابلاغیه 122/120713 بر زنجیره تامین و بازرگانی
ابلاغ این تائیدیهها در تاریخ 1401/11/11، یک سیگنال مثبت برای سهامداران و ذینفعان این شرکتهاست. معافیت از مالیات بر درآمد به معنای:
-
کاهش بهای تمامشده تولید: سود خالص شرکت افزایش یافته و توان رقابتی کالا در بازارهای صادراتی تقویت میشود.
-
شفافیت برای خریداران عمده: خریدارانی که مواد اولیه خود را از بورس تهیه میکنند، با فاکتورهای رسمی و قانونی روبهرو هستند که در حسابرسی سازمان امور مالیاتی، هزینههای آنان را به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی ثبت میکند.
شرکت بازرگانی ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی و ترخیص کالا، به شما توصیه میکند جهت استفاده از مزایای قانونی صادرات فرآوردههای نفتی، پتروشیمی و فلزی خرید شده از بورس، همواره مستندات بورسی خود را با اظهارنامههای گمرکی تطبیق دهید تا مشمول جریمههای عدم رفع تعهد ارزی یا مالیاتهای مضاعف نشوید.
❓ سوالات متداول در خصوص معافیتهای مالیاتی بورس کالا
1. آیا معافیت مالیاتی بورس کالا شامل تمام کالاهای صادراتی میشود؟
خیر، تنها کالاهایی که در رینگهای رسمی بورس کالا و بورس انرژی پذیرفته شده و بر اساس ضوابط بورس به فروش برسند، مشمول معافیت 10 درصدی مالیات بر درآمد مقرر در قانون میشوند.
2. نقش سازمان امور مالیاتی در قبال ابلاغیههای سازمان بورس چیست؟
سازمان امور مالیاتی مکلف است مبالغ فروش مندرج در جدول تائیدیه سازمان بورس (نظیر مبالغ ذکر شده برای پتروشیمی ارومیه، مارون یا فولاد کاوه) را ملاک اعمال معافیت قرار داده و از علیالراس کردن غیرقانونی این درآمدها خودداری کند.
3. چگونه میتوان روند ترخیص کالاهای خریداری شده از بورس را تسهیل کرد؟
با همکاری با مراجع باسابقه بازرگانی؛ مجموعه ایران ایمپکس با دارا بودن کادر مجرب در گمرکات کشور، تمامی مراحل بارگیری از انبار بورس، تنظیم اظهارنامه گمرکی، اخذ مجوزهای صمت و ترخیص نهایی را در کوتاهترین زمان انجام میدهد.