این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📋 تحلیل بخشنامه رفع قفل سیستمی ثبت سفارش در مرحله اظهار کالا؛ تسهیلات جدید برای بازرگانان 🚢
در راستای تسریع در روند ترخیص کالاهای استراتژیک و کاهش بروکراسی‌های دیجیتال، گمرک جمهوری اسلامی ایران طی نامه شماره 97/1627054، دستورالعمل جدیدی را صادر کرده است که مستقیماً بر سرعت عملیات اظهار کالا تأثیر می‌گذارد. تیم تحلیلی ایران ایمپکس در این مقاله به کالبدشکافی این بخشنامه و تأثیر آن بر زنجیره تأمین می‌پردازد.
🛠 رفع چالش‌های سیستمی در سامانه جامع امور گمرکی
پیش از ابلاغ این نامه، بسیاری از بازرگانان در مرحله اظهار کالا با محدودیت‌هایی موسوم به “قفل سیستمی ثبت سفارش” مواجه بودند. این قفل‌ها که با هدف انطباق دقیق داده‌ها تعبیه شده بودند، گاهی به دلیل اختلالات فنی در ارتباط بین سامانه‌ای (سامانه تجارت و EPL) باعث توقف بار در گمرک می‌شدند. ایران ایمپکس به عنوان مشاور شما در امور گمرکی، این تغییر را یکی از کلیدی‌ترین اقدامات برای روان‌سازی مسیر سبز و زرد گمرکی می‌داند.
📦 تمرکز بر کالاهای گروه اول و اقلام اساسی
بخشنامه مذکور به طور ویژه بر کالاهای گروه اول و اقلام اساسی تأکید دارد. طبق قوانین جاری، این کالاها شامل مواد غذایی ضروری، دارو و تجهیزات پزشکی هستند که حیات اقتصادی و سلامت جامعه به آن‌ها وابسته است.
-
تسهیل در اظهار: با غیرفعال شدن قفل در مرحله اظهار، بازرگان می‌تواند بلافاصله پس از ورود کالا، فرآیند قانونی را آغاز کند.
-
تداوم نظارت: اگرچه قفل در مرحله “اظهار” برداشته شده، اما نظارت دقیق در مرحله “درب خروج” همچنان پابرجاست.
🏦 نقش بانک مرکزی و تأییدیه سیستمی در درب خروج
طبق مفاد نامه شماره 97/1625279 که مبنای این بخشنامه است، بررسی اطلاعات مجوز ثبت سفارش و تخصیص ارز به مرحله نهایی، یعنی درب خروج منتقل شده است. گمرکات اجرایی موظفند بر اساس اطلاعات دریافتی از بانک مرکزی، از صحت ثبت سفارش و پرداخت‌های ارزی اطمینان حاصل کنند. این یعنی ریسک‌های قانونی از مرحله ورود به مرحله خروج منتقل شده تا از رسوب کالا در محوطه‌های گمرکی جلوگیری شود. برای مدیریت بهتر این حساسیت‌های ارزی، می‌توانید از خدمات مشاوره تخصصی ایران ایمپکس بهره‌مند شوید.
⚖️ جنبه‌های حقوقی و فنی بخشنامه
-
بند مربوط به دفتر فاوا: اشاره به اقدامات دفتر فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) نشان‌دهنده آن است که زیرساخت‌های لازم برای چک کردن آنلاین تاییدیه بانک مرکزی فراهم شده است.
-
مسئولیت گمرکات اجرایی: گمرکات موظفند بدون ایجاد مانع در مرحله اظهار، اجازه پیشروی پرونده را بدهند اما در مرحله درب خروج، سخت‌گیرانه‌ترین استانداردهای انطباق را اعمال کنند.
-
تسهیلات بارگیری: رفع مشکل در صدور مجوز بارگیری به این معناست که کالاها پس از اظهار و طی مراحل ارزیابی، بدون وقفه فنی می‌توانند بارگیری شوند.
✅ چرا بازرگانان به این بخشنامه نیاز داشتند؟
در زمان نوسانات ارزی و تغییرات مداوم در اولویت‌بندی کالاها، قفل‌های سیستمی می‌توانستند باعث تحمیل هزینه‌های سنگین دموراژ (Demurrage) به واردکنندگان شوند. ایران ایمپکس با درک این چالش، به مشتریان خود توصیه می‌کند از این فرصت برای تسریع در اظهار کالا استفاده کنند تا پیش از هرگونه تغییر احتمالی در قوانین، کالای خود را به درب خروج برسانند.
در صورتی که در زمینه ثبت سفارش، تعیین دقیق کدهای تعرفه یا تعامل با بانک مرکزی با چالشی روبرو هستید، کارشناسان ایران ایمپکس آماده ارائه راهکارهای عملیاتی و قانونی به شما عزیزان هستند.
🔍 واژه‌نامه تخصصی بخشنامه:
-
اظهار کالا: فرآیند تسلیم اظهارنامه به گمرک جهت تعیین ماهیت و ارزش کالا.
-
ثبت سفارش: سندی که توسط وزارت صمت صادر شده و اجازه ورود کالا به کشور را تایید می‌کند.
-
درب خروج: آخرین ایستگاه بازرسی گمرکی که کالا پس از تسویه حساب کامل اجازه خروج از اماکن گمرکی را پیدا می‌کند.
-
کالاهای گروه اول: اقلامی که با ارز دولتی یا اولویت بالا جهت تأمین نیازهای ضروری کشور وارد می‌شوند.