این بخشنامه رسمی توسط دفتر ارزش گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🚗 راهنمای جامع دستورالعمل جدید ارزشگذاری خودرو و موبایلوارهها؛ تسهیلات گمرکی 1404
بازار واردات خودرو و صنایع دیجیتال بار دیگر با یک بخشنامه راهبردی از سوی دفتر ارزش گمرک جمهوری اسلامی ایران تکان خورد. ابلاغیه شماره 1404/1838281 مورخ 1404/12/12 با هدف تسهیل فرآیند ترخیص، کاهش رسوب کالا در بنادر و گمرکات اجرایی، و تنظیم بازار داخلی صادر شده است. این دستورالعمل که مستقیماً بر مبنای تعاملات وزارت صمت و گمرک شکل گرفته، حامل دو پیام بسیار مهم است: اول، تسریع بیسابقه در ترخیص خودروهای امدادی، برقی و ماشینآلات؛ دوم، حذف یک بوروکراسی زمانبر از فرآیند ترخیص تلفن همراه و موبایلوارهها.
در این مقاله تحلیلی از ایران ایمپکس، قصد داریم ابعاد حقوقی، کدهای تعرفه (HS Codes) تحت تأثیر، و تکالیف جدید بازرگانان و ترخیصکاران را بند به بند کالبدشکافی کنیم. اگر به عنوان یک بازرگان هوشمند به دنبال کوتاهترین راه برای ترخیص کالای خود هستید، متخصصان ایران ایمپکس شما را به مطالعه دقیق این تحلیل دعوت میکنند.
📑 تحلیل مبانی قانونی و اسناد بالادستی بخشنامه
این دستورالعمل مسبوق به سابقه بوده و بر پایه قوانین محکمی بنا شده است که شناخت آنها برای هر ترخیصکاری الزامی است:
1. تبصره 6 قانون خودرو و ماده 12 قانون الحاق
این بخشنامه با عنایت به تبصره 6 قانون خودرو که طی ماده 12 قانون الحاق موادی به قانون ساماندهی صنعت خودرو اصلاح شده، صادر گردیده است. این مواد قانونی به صراحت مسئولیت تعیین ضوابط، ارزشگذاری تخصصی و تایید مشخصات فنی خودروهای وارداتی را به وزارت صمت واگذار کرده است. در واقع، گمرک با استناد به نامههای شماره 7363613 و 7363411 مورخ 1404/12/11 معاونت صنایع ماشینآلات و تجهیزات وزارت صمت، عملاً بازوی اجرایی این سیاست تسهیلگرایانه شده است.
2. اتکا به مکاتبات کلیدی وزارت صمت
بخشنامه کنونی مستقیماً به دو پیشنیاز ابلاغی از سوی وزارت صمت متکی است. گرچه تصاویر این نامهها در متن اصلی نیامده، اما فحوای دستورالعمل نشان میدهد که وزارت صمت کدهای تعرفه مشخصی از خودروهای امدادی و برقی را مشمول لایههای حمایتی و تسریع در تشریفات گمرکی (خروج هدایتشده و سریع) قرار داده است. کارشناسان مجرب ایران ایمپکس آمادهاند تا بر اساس آخرین به روزرسانیهای این نامهها، ارزش گمرکی دقیق خودروهای شما را استخراج کنند.
🚑 تسریع در ترخیص خودروهای وارداتی و ماشینآلات؛ کدام کالاها اولویت دارند؟
بخش عمدهای از این ابلاغیه به ناظرین و مدیران کل گمرکات اجرایی دستور میدهد که در انجام تشریفات گمرکی انواع وسایل نقلیه تسریع نمایند. این کالاها عمدتاً در ردیف کالاهای اساسی، ضروری و توسعهای کشور قرار گرفتهاند:
🔹 خودروهای امداد و نجات (کالاهای اساسی و ضروری)
دولت با هدف تقویت ناوگان امدادی کشور، به این گروه اولویت اول را داده است. این خودروها شامل موارد زیر هستند:
-
آمبولانسها (تحت ردیف تعرفه 8702 یا 8703)
-
خودروهای آتشنشانی (تحت ردیف تعرفه 8705)
-
جرثقیلهای خودرویی و بالابرها (تحت ردیف تعرفه 8705)
🔹 وسایل نقلیه پاک و نوسازی ناوگان
در راستای سیاستهای کاهش آلودگی هوا، تشریفات گمرکی موارد زیر مشمول تسهیلات ویژه شده است:
-
خودروهای تمام برقی (EV) و هیبریدی (HEV/PHEV)
-
موتورسیکلتها و دوچرخهها (فصل 8711 و 8712)
🔹 ماشینآلات راهسازی و معدنی
توسعه زیرساختهای عمرانی نیازمند ورود سریع تجهیزات است؛ لذا انواع لودر، بولدوزر، بیل مکانیکی و گریدر (عمدتاً ذیل فصل 8429) که در نامههای پیوست صمت به آنها اشاره شده، باید بدون فوت وقت و با هماهنگی دفتر ارزش ترخیص شوند. اگر در طبقهبندی یا تعیین HS Code این ماشینآلات سنگین دچار چالش هستید، تیم فنی ایران ایمپکس مسیر قانونی را برای شما هموار میسازد.
📱 انقلاب در ترخیص موبایل و موبایلوارهها؛ حذف شناسه TSC
یکی از جنجالیترین و در عین حال مثبتترین بخشهای این دستورالعمل، بخش مربوط به حوزه دیجیتال و دستگاههای سیمکارتخور (موبایلوارهها) است.
❓ شناسه TSC چیست و حذف آن چه معنایی دارد؟
سامانه TSC (Tariff Specification Code) یا همان شناسه ارزش کالا، چهار رقم انتهای یک کد تعرفه 8 رقمی گمرکی است که مشخصات دقیق، مدل، برند و ارزش یک کالای خاص را در سیستم گمرک قفل میکند. تا پیش از این، بر اساس بخشنامه شماره 751840 مورخ 1402/6/5، واردکنندگان گوشی تلفن همراه (ذیل ردیف تعرفه 8517) ملزم بودند کالا را دقیقاً با شناسه TSC ثبتشده منطبق کنند که در صورت بروز کوچکترین مغایرت، کالا هفتهها در گمرک معطل میماند.
⚠️ دستورالعمل جدید در شرایط حساس کنونی:
مدیرکل دفتر ارزش صراحتاً اعلام کرده است که:
“ترخیص گوشی تلفنهای همراه و موبایلوارهها بدون نیاز به اخذ شناسه TSC و مطابق رویه گمرکی سایر اقلام اقدام گردد.”
این یعنی تشریفات گمرکی موبایلوارهها (مانند تبلتها، ساعتهای هوشمند سیمکارتخور و دستگاههای POS) به شدت روان شده و سرعت ترخیص آنها چند برابر خواهد شد. بازرگانان میتوانند با اتکا به مشاوره گمرکی ایران ایمپکس، محمولههای خود را در کمترین زمان ممکن از گمرکات فرودگاهی و اجرایی خارج کنند.
🔍 شرط گمرک برای تسهیلات: اخذ تعهد مغایرت ارزش پس از ترخیص
دولت و گمرک تسهیلات بینظیری را برای ترخیص سریع ارائه دادهاند، اما این بدان معنا نیست که نظارت پسینی حذف شده است. طبق متن صریح بخشنامه، گمرکات اجرایی یک تکلیف نظارتی جدی دارند:
-
ثبت و ارسال شماره کوتاژ: شماره کوتاژ (شماره هشترقمی ثبت اظهارنامه) تمام خودروها، ماشینآلات و موبایلوارههایی که با این بخشنامه ترخیص میشوند، باید مستقیماً به دفتر ارزش گمرک ایران فرستاده شود.
-
اخذ تعهد رسمی: گمرک در زمان ترخیص، از صاحب کالا یا نماینده قانونی او تعهد مکتوب و رسمی اخذ میکند. مفاد این تعهد بدین صورت است که اگر پس از ترخیص کالا و در جریان رسیدگی نهایی در دفتر ارزش، هرگونه مغایرتی در ارزش اظهاری با ارزش واقعی کشف شود، صاحب کالا ملزم به پرداخت مابهالتفاوت حقوق ورودی و جریمههای قانونی خواهد بود.
اینجاست که نقش یک کارگزار و ترخیصکار رسمی گمرک برجسته میشود. برای جلوگیری از جریمههای سنگین پس از ترخیص و بررسی دقیق پتانسیلهای بازبینی گمرکی، حتماً با کارشناسان ایران ایمپکس مشورت کنید تا ارزش اظهاری شما کاملاً در حاشیه امن قانونی قرار داشته باشد.
⏳ مدت اعتبار این دستورالعمل چقدر است؟
در خط پایانی بخشنامه ذکر شده است که با توجه به شرایط موجود، اجرای این دستورالعمل تا اطلاع ثانوی قابل اجرا میباشد. این عبارت نشان میدهد که گمرک ایران سقف زمانی خاصی برای این تسهیلات در نظر نگرفته است، اما ماهیت بخشنامههای گمرکی همواره سیال است. بنابراین، بازرگانانی که محمولههای خودرویی یا سلولاری آنها در اماکن گمرکی مستقر است، باید از این فرصت طلایی حداکثر استفاده را ببرند.
🤝 چرا برای ترخیص کالا بر اساس این بخشنامه باید به ایران ایمپکس اعتماد کنیم؟
قوانین و بخشنامههای گمرکی در عین ایجاد تسهیلات، در صورت عدم تسلط به بندهای حقوقی میتوانند منجر به بروز اختلافات گمرکی شدید (موضوع ماده 7 قانون امور گمرکی) شوند. مجموعه ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی، ترخیص کالا و مشاوره حقوقی گمرک، خدمات زیر را در راستای این بخشنامه تخصصی به شما ارائه میدهد:
-
بررسی ارزش محمولههای خودرویی: انطباق دقیق خودروهای برقی، هیبریدی و سنگین با نامههای وزارت صمت جهت پیشگیری از جریمههای کسر دریافتی پس از ترخیص.
-
ترخیص فوری موبایلوارهها بدون TSC: انجام فرآیند اظهار و ترخیص انواع گوشی و تبلت با متدولوژی جدید بدون معطلی در خطوط TSC.
-
تنظیم لوایح دفاعی ارزش: در صورت بروز مغایرت در بررسیهای پسینی دفتر ارزش، وکلای گمرکی ایران ایمپکس در کمیسیونهای رسیدگی به اختلافات گمرکی مدافع منافع شما خواهند بود.
برای کسب اطلاعات بیشتر و سپردن فرآیندهای تجاری خود به دستان متبحرترین ترخیصکاران کشور، همین امروز با کارشناسان ایران ایمپکس تماس بگیرید و تجارت خود را شتاب بخشید.