این بخشنامه رسمی توسط سازمان غذا و دارو (وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی) ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📦 راهنمای جامع ترخیص و واردات مواد غذایی از طریق کولبری و ملوانی (سامانه TTAC)
واردات کالا از طریق رویه‌های تجارت مرزی همواره نیازمند تسلط بر بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های روز است. سازمان غذا و دارو اخیراً دستورالعمل اجرایی جدیدی را برای ساماندهی و نظارت بر واردات فرآورده‌های غذایی و آشامیدنی از طریق رویه‌های ملوانی و کولبری ابلاغ کرده است. در این مقاله تخصصی از ایران ایمپکس، به بررسی دقیق این ضوابط، نحوه ثبت در سامانه TTAC و فرآیند گمرکی ترخیص این کالاها می‌پردازیم.
هدف از ابلاغ دستورالعمل جدید تجارت مرزی چیست؟
بر اساس قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی مصوب 1402، این دستورالعمل با هدف یکسان‌سازی رویه‌های نظارتی بر واردات اقلام خوراکی تدوین شده است. سازمان غذا و دارو به منظور حفظ سلامت مصرف‌کنندگان و همزمان حمایت از اشتغال پایدار مرزنشینان، مکانیزمی نظام‌مند را طراحی کرده تا تمامی محصولات خوراکی و آشامیدنی تحت نظارت دقیق بهداشتی وارد کشور شوند. کارشناسان تخصصی در ایران ایمپکس همواره تأکید دارند که رعایت ماده 16 قانون مواد خوراکی برای تمام واردکنندگان مرزی الزامی است.
اشخاص مجاز و مسئولیت‌ها در فرآیند واردات
مطابق این آیین‌نامه، اشخاصی که مجاز به انجام تشریفات قانونی کالا هستند عبارتند از:
-
کولبران کارگزار و کولبران مالک
-
شناورهای مشمول (ملوانی)
-
صاحبان کالا و واحدهای تولیدی و صنفی مستقر در استان‌های مشمول
مسئولیت اصلی اجرای این دستورالعمل و تضمین اصالت و سلامت کالا بر عهده صاحبان کالا، مدیر عامل شرکت، مسئول فنی و نماینده معتبر شرکت خارجی است. ارائه تعهدنامه تقبل مسئولیت سلامت کالا در این مرحله حیاتی است.
نقش سامانه TTAC در رویه‌های ملوانی و کولبری
هرگونه واردات تجاری بدون ثبت در سامانه رهگیری و کنترل اصالت سازمان غذا و دارو (TTAC) جرم محسوب شده و مصداق قاچاق کالا خواهد بود. پلتفرم ایران ایمپکس به واردکنندگان توصیه می‌کند پیش از هرگونه اقدام به واردات، مفاهیم زیر را در این سامانه تکمیل کنند:
-
کد ثبت منبع (10 رقمی): ارزیابی و تأیید منبع تولیدکننده خارجی برای کالاهای بسته‌بندی شده و دارای علامت تجاری.
-
کد ثبت فرآورده (IRC): شناسه‌ای که نشان‌دهنده اصالت کالا بوده و برای ردیابی محموله‌ها صادر می‌شود. (در برخی موارد خاص، IRC موقت صادر می‌گردد).
مراحل گام‌به‌گام ترخیص کالا در گمرک برای مرزنشینان
فرآیند واردات از طریق کولبری و ملوانی نیازمند طی کردن مراحل تایید شده در سامانه TTAC است که به شرح زیر می‌باشد:
-
ثبت نام اولیه: ثبت نام مدیر عامل و معرفی مسئول فنی تایید صلاحیت شده در سامانه.
-
دریافت شناسه‌ها: اخذ کد ثبت منبع و سپس دریافت شناسه IRC از سامانه.
-
اظهار گمرکی و نمونه‌برداری: پس از ورود کالا و اظهار در گمرک، شرکت‌های بازرسی تایید شده یا معاونت‌های غذا و دارو اقدام به نمونه‌برداری می‌کنند.
-
آزمون و ترخیص: نمونه‌ها در آزمایشگاه‌های مرجع بررسی شده و در صورت انطباق با استانداردها، تاییدیه ترخیص صادر می‌گردد.
-
صدور مجوز مصرف: در نهایت، با بارگذاری نتایج آزمون، گواهی بهداشت و گواهی قابلیت مصرف از کشور مبداء در سیستم، مجوز نهایی توزیع صادر می‌شود.
تفاوت واردات اقلام بسته‌بندی شده و کالای بالک (فله)
یکی از نکات مهمی که سامانه جامع تجارت و ایران ایمپکس بر آن تاکید دارند، تفاوت رویه کالای نهایی و بالک است. کالاهای بسته‌بندی شده آماده مصرف، حتماً نیازمند اخذ کد ثبت منبع خارجی و درج برچسب‌گذاری فارسی‌نویس هستند. اما کالاهایی که به صورت بالک (برای بسته‌بندی در واحدهای تولیدی داخلی) وارد می‌شوند، در صورت معرفی انبار واحد تولیدی معتبر در سامانه، الزامی به ارزیابی منبع خارجی ندارند (مگر در موارد دارای ریسک و مخاطرات بهداشتی).
با رعایت دقیق این دستورالعمل‌ها، تجار و مرزنشینان می‌توانند بدون مواجهه با موانع قانونی و ترخیصی، رویه‌های تجاری خود را گسترش دهند. برای دریافت آخرین اخبار و راهنمایی‌های تخصصی در زمینه امور گمرکی، همواره به پایگاه مقالات ایران ایمپکس مراجعه نمایید.