این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران (وزارت امور اقتصاد و دارائی) ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📋 تحلیل تخصصی ضوابط و ممنوعیتهای جدید صادرات کالا در سال 1405؛ راهنمای جامع بازرگانان
بحرانها و تحولات ساختاری در زنجیره تامین و سیاستهای کلان کشور، همواره مستقیماً بر قوانین تجارت خارجی اثرگذار هستند. در همین راستا، مدیرکل دفتر صادرات گمرک جمهوری اسلامی ایران، دستورالعمل اجرایی و فوری جدیدی را تحت شماره 5/1405/102193/د به تاریخ 2 اردیبهشت 1405 ابلاغ نموده است. این بخشنامه زنجیرهای از نامهها، ممنوعیتها و مستثنیات صادراتی صادر شده از سوی وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) را تجمیع و کانالیزه کرده است.
در این مقاله تحلیلی از سایت ایران ایمپکس، قصد داریم با کالبدشکافی دقیق حقوقی و گمرکی این بخشنامه، تکالیف جدید صادرکنندگان کالا و فرآیندهای ترخیص در گمرکات اجرایی را مورد بررسی قرار دهیم.
🔍 ریشه و بستر قانونی ابلاغ بخشنامه جدید صادراتی
طبق متن صریح بخشنامه، تغییرات جدید در ضوابط صادراتی متعاقب شرایط خاص و جنگی کشور و به منظور تنظیم بازار داخلی و کنترل خروج کالاهای اساسی اتخاذ شده است. مراجع ذیصلاح نظیر وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صمت بر اساس ابزارهای قانونی خود در قانون مقررات صادرات و واردات، ترتیبات جدیدی را مقرر کردهاند.
نکته حائز اهمیت این است که این مقررات پیش از ابلاغ در سیستم اتوماسیون اداری، به دلیل فوریت بالا از طریق گروه کاری اطلاعات مهم در پیامرسان «بله» به گمرکات اجرایی کشور ابلاغ شده بود و اکنون جنبه رسمی و سیستمی پیدا کرده است. صادرکنندگان گرامی میتوانند جهت مدیریت محمولههای خود از مشاوره تخصصی تیم ایران ایمپکس بهرهمند شوند.
🚫 کالاهای مشمول ممنوعیت مطلق صادراتی در سال 1405
بخش عمدهای از این دستورالعمل به اعمال ممنوعیت بر کالاهای پایه کشاورزی و دامی اختصاص یافته است تا امنیت غذایی کشور در شرایط ویژه تضمین شود. مفاد کلیدی ممنوعیتها عبارتند از:
1. ممنوعیت صادرات گوجهفرنگی زراعی
بر اساس بند 10 بخشنامه و نامه شماره 2648 وزارت جهاد کشاورزی، صادرات گوجهفرنگی زراعی تحت کد تعرفه 07020010 به طور کامل ممنوع اعلام شده است. هدف از این اقدام، کنترل قیمت این محصول در بازار داخل و هدایت مصارف به سمت صنایع تبدیلی است. با این حال، طبق جدول پیوست، گوجهفرنگیهای گلخانهای (07020020) و گیلاسی (07020030) شرایط متفاوتی دارند.
2. ممنوعیت در زنجیره تولید طیور و تخممرغ
طبق بندهای 12 و 14 بخشنامه، اقلام زیر مشمول ممنوعیت قطعی خروج از کشور هستند:
-
جوجه یکروزه گوشتی با کد تعرفه 01051150
-
تخممرغ نطفهدار جوجه یکروزه گوشتی با کد طبقه بندی 04071118
-
تخممرغ خوراکی با کد طبقه بندی 04072110
این ممنوعیتهای سختگیرانه نشاندهنده تمرکز فوقالعاده دولت بر حفظ زنجیره جوجهریزی و تامین پروتئین کشور است.
🟢 کالاهای مجاز مشروط؛ الزامات تایید سیستمی در EPL
برخی کالاها که پیش از این صادرات آنها با محدودیت شدید مواجه بود، در این بخشنامه به صورت مجاز مشروط تعیین تکلیف شدهاند. واژه مجاز مشروط در حقوق گمرکی بدان معناست که صادرات کالا نیازمند اخذ مجوز از سازمان یا اشخاص حقوقی و حقیقی معرفیشده در متن بخشنامه است.
🐓 شرایط صادرات گوشت مرغ و پولت تخمگذار
بر اساس بند 9 و 17 بخشنامه، صادرات اقلام زیر منوط به تایید سیستمی کارشناس وزارت جهاد کشاورزی (آقای مهدی صفرپور) در سامانه امور گمرکی (EPL) است:
-
گوشت مرغ بریده نشده به صورت قطعات تازه یا سرد کرده (کد طبقه بندی 02071100)
-
گوشت مرغ بریده نشده به صورت قطعات منجمد (کد طبقه بندی 02071200)
- نکته حقوقی: این مجوز صرفاً برای صادرات مرغ حذفی واحدهای مرغ تخمگذار صادر شده است و شامل مرغ گوشتی معمولی نمیشود.
-
پولت تخمگذار (کد تعرفه 01059420)
🥔 شرایط صادرات سیبزمینی
طبق بند 16، صادرات سیبزمینی تحت کد تعرفه 07019000 نیز مجاز مشروط اعلام شده و ترخیص آن در گمرکات خروجی منوط به تایید سیستمی کارشناس مربوطه (سرکار خانم سیده سارا آل نبی) در سامانه EPL است. کارشناسان ایران ایمپکس آمادهاند تا شما را در مسیر اخذ این مجوزهای سیستمی و طی کردن تشریفات EPL یاری کنند.
📋 تحلیل لیست مستثنیات صادراتی (جدول پیوست)
بخش وسیعی از بخشنامه به کدهایی اختصاص دارد که از ممنوعیتهای فصول 1 تا 24 آییننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات مستثنی شدهاند. این یعنی صادرات آنها با رعایت ضوابط استاندارد و عمومی بلامانع است.
🌿 1. گیاهان دارویی، زعفران و محصولات سنتی
دولت مسیر را برای صادرات محصولات با ارزش افزوده بالا باز نگه داشته است:
-
زعفران: انواع زعفران در بستهبندیهای خردهفروشی کمتر از 10 گرم، بین 10 تا 30 گرم و بیش از 30 گرم (کدهای ذیل گروه 09102000) کاملاً مجاز هستند.
-
گیاهان دارویی و صمغها: اقلامی مانند خاکشیر (12119015)، تخم شربتی (12119035)، آنغوزه (13019020)، کتیرا (13019040) و شیرینبیان مستثنی شده و مجاز به صادرات هستند.
🏭 2. صنایع غذایی و فرآوردههای حجیمشده
بر اساس بند 15 بخشنامه، فهرست جدیدی جایگزین کدهای قبلی صنایع غذایی شده است. اقلام زیر صراحتاً اجازه صادرات دارند:
-
انواع شکلات پر شده و مغزدار (18063100) و بیسکوئیتهای شیرین (19053100).
-
فرآوردههای غلات پفکرده یا تفتداده شده و چیپس سیبزمینی (20052000).
-
انواع آبمیوه و کنستانتره (مرکبات، انگور، سیب و هویج) تحت فصول طبقه بندی 20.
⚠️ نکات کلیدی و مبهم بخشنامه که بازرگانان باید بدانند
-
ملغی شدن برخی بندها: توجه داشته باشید که بندهای 5 و 7 بخشنامه (مربوط به نامههای اواخر اسفند 1404 معاونت صنایع عمومی صمت) با ابلاغ بند 15 این بخشنامه کاملاً ملغی گردیده و فهرست جدید صنایع غذایی جایگزین آن شده است. تکیه بر قوانین ملغی شده میتواند منجر به توقیف کالا تحت عنوان قاچاق یا تخلف گمرکی شود.
-
ابهام در خصوص گوجهفرنگی: گمرک صراحتاً اعلام نموده که در خصوص آخرین شرایط صادرات گوجهفرنگی ابهام وجود دارد و موضوع در حال پیگیری است. لذا تا زمان رفع ابهام، ریسک ارسال محمولههای گوجهفرنگی به مرز بالا ارزیابی میشود.
🤝 ترخیص تخصصی کالا با ایران ایمپکس
پیچیدگی کدهای نمانکلاتور سیستم هماهنگشده (HS Code) و تغییرات روزانه تعهدات ارزی و مجوزهای صادرتی، نیازمند حضور یک مشاور امین و باسابقه در کنار شماست. مجموعه ایران ایمپکس به عنوان کارگزار رسمی گمرک، با تسلط کامل بر اتوماسیون EPL و بخشنامههای وزارتین صمت و جهاد کشاورزی، محمولههای صادراتی شما را در کوتاهترین زمان و با کمترین هزینه ترخیص مینماید. جهت کسب اطلاعات بیشتر و هماهنگی با کارشناسان، به وبسایت ایران ایمپکس مراجعه فرمایید.