این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📋 راهنمای جامع تعیین تکلیف کالاهای وارداتی با «گزارش عدم انطباق»
در دنیای تجارت بینالملل، یکی از بزرگترین چالشهای بازرگانان، مواجهه با «گزارش عدم انطباق» از سوی سازمانهای متولی نظارت مانند سازمان ملی استاندارد، بهداشت، دامپزشکی یا حفظ نباتات است. بخشنامه شماره 98/1541305 گمرک جمهوری اسلامی ایران، چارچوب دقیق اجرایی را برای مدیریت این شرایط بحرانی تعیین کرده است. در این مقاله از ایران ایمپکس، به بررسی جزئیات حقوقی و اجرایی این بخشنامه میپردازیم.
⚖️ مبنای حقوقی بخشنامه: ماده 105 قانون امور گمرکی
این بخشنامه با بهرهگیری از وحدت ملاک ماده 105 قانون امور گمرکی، فرآیند جدیدی را برای کالاهایی که موفق به دریافت مجوزهای قانونی نمیشوند، تعریف کرده است. مطابق با استانداردهای ایران ایمپکس، درک صحیح این ماده قانونی برای جلوگیری از ضبط قطعی کالا توسط دولت حیاتی است.
⏱️ مهلت 3 ماهه: نقطه عطف قانونی
پس از اعلام عدم انطباق کالا در «سامانه جامع امور گمرکی»، گمرک اجرایی موظف است اخطار کتبی به صاحب کالا ابلاغ نماید.
-
اقدام اصلی: صاحب کالا حداکثر 3 ماه فرصت دارد تا نسبت به مرجوع نمودن کالا به خارج از کشور اقدام کند.
-
اعتراض به مجوز: اگر به نتیجه آزمایشگاه یا دستگاه ذیربط اعتراض دارید، این اعتراض مانع از شروع مهلت 3 ماهه نمیشود. یعنی باید همزمان با پیگیری اعتراض، اقدامات لازم برای مرجوعی را نیز مد نظر داشته باشید.
🚫 پایان راه: ضبط قطعی کالا
طبق بند 3 و 4 این بخشنامه، در صورتی که پس از سپری شدن مهلت 3 ماهه اقدامی صورت نگیرد، کالا ضبط میشود.
-
حق اعتراض: صاحب کالا پس از ابلاغ ضبط، 2 ماه فرصت دارد تا به دادگاه صالحه مراجعه کند و حداکثر 15 روز بعد از آن، مراتب را به گمرک اعلام نماید.
-
واگذاری به اموال تملیکی: در صورت عدم اقدام در مهلت مقرر، کالا به سازمان جمعآوری و فروش اموال تملیکی واگذار میگردد که این مرحله به معنای خروج کامل کالا از چرخه تجاری صاحب کالا خواهد بود.
⚠️ وضعیت کالاهای خاص و سریعالفساد
برای کالاهایی که فسادپذیر هستند یا هزینههای نگهداری بالایی دارند، روند اجرایی بسیار سریعتر است. گمرک موظف است به قید فوریت اخطار دهد و در صورت عدم تعیین تکلیف فوری توسط صاحب کالا، بلافاصله تشریفات ضبط اعمال میگردد. کارشناسان ما در ایران ایمپکس توصیه میکنند برای این دسته از کالاها، پیش از رسیدن به مرحله عدم انطباق، فرآیندهای استانداردسازی را با دقت مضاعف انجام دهید.
💡 نکات کلیدی برای بازرگانان
-
عدم پذیرش مجوزهای مشروط: گمرک دیگر مجوزهای مشروط (مثلاً “ترخیص جهت مصرف الکلسازی”) را نمیپذیرد. تمامی مجوزها باید صریح و در بستر سامانه جامع ثبت شوند.
-
هوشمندسازی اخطارها: سیستم به صورت هوشمند پایان مهلت 3 ماهه را رصد میکند.
-
مسئولیت نظارت: مسئولیت اجرای این موارد بر عهده مدیران گمرکات اجرایی و نظارت بر آن بر عهده ناظران استانها است.
اگر در هر یک از مراحل ترخیص یا در مواجهه با گزارشهای عدم انطباق سازمان استاندارد و سایر دستگاههای ذیربط دچار مشکل شدهاید، تیم تخصصی ایران ایمپکس با تکیه بر دانش فنی و تجربیات قانونی، آماده ارائه مشاوره و همراهی شما جهت کاهش ریسکهای تجاری و جلوگیری از ضبط کالا است.