این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📋 دستورالعمل حیاتی تعیین تکلیف کالاهای متروکه: مسئولیت‌های قانونی و اجرایی
مدیریت رسوب کالا در اماکن گمرکی یکی از چالش‌های اساسی در زنجیره تأمین و تجارت خارجی ایران است. گمرک جمهوری اسلامی ایران با صدور بخشنامه شماره 1401/650522، ضرب‌الاجل جدی برای گمرکات اجرایی جهت تعیین تکلیف کالاهای متروکه مشخص کرده است. در این مقاله از ایران ایمپکس، به بررسی دقیق ابعاد حقوقی و اجرایی این بخشنامه می‌پردازیم.
⚖️ ماده 24 قانون امور گمرکی چیست؟
ماده 24 قانون امور گمرکی، سنگ‌بنای حقوقی برای مدیریت کالاهایی است که مهلت قانونی توقف آن‌ها در اماکن گمرکی به پایان رسیده است. طبق این ماده، کالاها پس از ورود به گمرک تا مهلت مشخصی (معمولاً 3 ماه قابل تمدید تا 4 ماه) اجازه توقف دارند. اگر در این مدت صاحب کالا برای انجام تشریفات گمرکی اقدام نکند، کالا به عنوان کالای متروکه شناخته می‌شود.
تیم تخصصی ایران ایمپکس همواره به بازرگانان توصیه می‌کند برای جلوگیری از متروکه شدن کالا و تحمیل هزینه‌های سنگین و انتقال به سازمان اموال تملیکی، وضعیت پرونده‌های خود را از طریق سامانه جامع گمرکی پایش نمایند.
📝 الزامات جدید بخشنامه: از گزارش‌گیری تا ارسال به اموال تملیکی
این بخشنامه گمرکات اجرایی را مکلف به انجام اقدامات ذیل کرده است:
1. پایش سیستمی و گزارش‌گیری 🖥️
گمرکات باید به صورت هفتگی، فهرست کالاهایی که پروانه ترخیص دریافت کرده‌اند اما هنوز در مرحله درب خروج (دارای بیجک) هستند را از سامانه جامع استخراج کنند. این اقدام برای شناسایی دقیق کالاهای رسوب‌کرده در مرحله نهایی ترخیص حیاتی است.
2. فرایند ابلاغ و تنظیم اظهارنامه متروکه 📢
در صورتی که مهلت قانونی صاحب کالا (موضوع ماده 54 آیین‌نامه اجرایی قانون امور گمرکی) سپری شود، گمرک باید اخطاریه صادر نماید. چنانچه پس از ابلاغ قانونی، اقدامی توسط صاحب کالا صورت نگیرد، گمرک ملزم به:
-
تنظیم اظهارنامه متروکه
-
انجام تشریفات قانونی
-
ارسال کالا به سازمان جمع‌آوری و فروش اموال تملیکی است.
⚠️ مسئولیت‌های مدیریتی و نظارتی
بخشنامه صراحتاً اعلام کرده است که مسئولیت عدم ارسال آمار در پایان هر ماه و یا عدم تعیین تکلیف کالاها، متوجه بالاترین مقام مسئول در آن گمرک اجرایی است. ایران ایمپکس تأکید می‌کند که این سخت‌گیری‌های نظارتی نشان‌دهنده عزم جدی برای آزادسازی فضای اماکن گمرکی و جلوگیری از توقف طولانی‌مدت کالاهاست.
💡 راهکارهای تخصصی ایران ایمپکس برای بازرگانان
برای جلوگیری از مشکلات ناشی از کالاهای متروکه، استفاده از خدمات مشاوره‌ای و پیگیری ایران ایمپکس می‌تواند به بازرگانان کمک کند تا:
-
وضعیت کالا را در سامانه جامع به صورت دقیق کنترل کنند.
-
مهلت‌های قانونی را برای دریافت پروانه و خروج کالا مدیریت نمایند.
-
از تبعات حقوقیِ ناشی از متروکه شدن کالا که منجر به انتقال آن به سازمان اموال تملیکی می‌شود، جلوگیری نمایند.
اگر در مورد وضعیت پرونده‌های گمرکی خود یا چگونگی اعمال ماده 24 قانون امور گمرکی دچار ابهام هستید، متخصصان ما در ایران ایمپکس آماده ارائه راهکارهای عملیاتی به شما هستند.