این بخشنامه رسمی توسط روزنامه صبح ساحل ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🌐 تحلیل جامع مشکلات سامانه جامع گمرکی: از رسوب کالا تا چالشهای کارشناس مجازی
در دنیای پیچیده تجارت بینالملل، سرعت و شفافیت دو رکن اساسی برای موفقیت بازرگانان هستند. در ایران، سامانه جامع گمرکی با هدف حذف کاغذبازی و کاهش فساد اداری راهاندازی شد. اما آیا این سامانه توانسته به وعدههای خود عمل کند؟ در این مقاله از ایران ایمپکس، به بررسی چالشهای این سامانه و موانع پیش روی ترخیص کالا میپردازیم.
📦 چرا کالاها در گمرک رسوب میکنند؟
یکی از بحرانهای تکرارشونده در بنادر کشور، بهویژه گمرک شهید رجایی، انباشت و رسوب کالاست. برخلاف تصور عمومی که گمرک را مقصر اصلی میداند، کارشناسان معتقدند ریشههای این مشکل در جای دیگری نهفته است:
-
ناهماهنگی میان دستگاهها: صدور بخشنامههای متناقض از سوی وزارتخانههای مختلف، ترخیص را کند میکند.
-
استراتژی سوداگرانه واردکنندگان: برخی واردکنندگان با هدف احتکار کالا تا زمان افزایش قیمتها، از اظهار بهموقع کالا خودداری میکنند.
-
نقش سازمان بنادر: کالاها پیش از اظهار به گمرک، در انبار سازمان بنادر دپو میشوند و عدم اظهار کالا توسط مالک، دست گمرک را برای دخالت میبندد.
💻 تحول کارشناس مجازی: فرصت یا تهدید؟
جایگزینی کارشناس فیزیکی با «کارشناس مجازی» تلاشی برای کاهش تبانی و رشوه بود. با این حال، گزارشها نشان میدهد که این سیستم نیز بدون چالش نیست:
-
تمرکززدایی از تخصص: زمانی که اظهارنامه در یک استان ثبت و در استانی دیگر کارشناسی میشود، ممکن است کارشناس اشراف کافی بر جزئیات نداشته باشد.
-
بازداشتهای مرتبط: علیرغم هوشمندسازی، گزارشهایی از تبانی با واسطهها وجود داشته که منجر به اصلاحات قانونی در روند ارجاع کارتابلها شده است.
-
مکانیزم جدید: اکنون اگر کارشناس مجازی طی 24 تا 48 ساعت تکلیف پرونده را مشخص نکند، سیستم بهطور خودکار پرونده را به نهاد بالادستی ارجاع میدهد؛ تغییری مثبت که قدرت تصمیمگیری را بهبود بخشیده است.
⚖️ ماده 110 آییننامه اجرایی؛ تیغ تیز جریمههای انضباطی
یکی از دغدغههای جدی بازرگانان که تیم ایران ایمپکس همواره بر آن تأکید دارد، جریمههای مندرج در ماده 110 آییننامه گمرکی است. طبق این ماده، در صورت ثبت غیرواقعی یا اشتباهات سهوی در سامانه، صاحب کالا مشمول جریمههای سنگین (بین 10 تا 100 درصد ارزش کالا) میشود. نکته ناعادلانه اینجاست که در صورت اختلال سیستمی که منجر به زیان بازرگان شود، سیستمی برای جبران خسارت فعال نیست.
💡 راهکارهای پیشنهادی برای تسهیل تجارت
برای کاهش ریسکهای تجاری، بازرگانان باید همواره از آخرین تغییرات مقرراتی آگاه باشند. ایران ایمپکس با ارائه خدمات تخصصی ترخیص کالا، در کنار شماست تا:
-
با استفاده از مشاوره حرفهای، از خطاهای احتمالی در ثبت اطلاعات (مشمول ماده 110) جلوگیری کنید.
-
از پیچوخمهای اداری ناشی از بخشنامههای موازی عبور کنید.
-
در صورت بروز مشکل در سامانه، از راهکارهای جایگزین قانونی استفاده کنید.
نتیجهگیری:
اگرچه زیرساختهای الکترونیکی گمرک نسبت به سال 97 بهبود یافته و اتصال سامانههای بندری به گمرکی برقرار شده است، اما راه زیادی تا رسیدن به یک تجارت بدون اصطکاک باقی مانده است. برای دریافت مشاوره تخصصی در زمینه ترخیص کالا و رفع موانع گمرکی، وبسایت ایران ایمپکس را دنبال کنید.