این بخشنامه رسمی توسط سازمان توسعه تجارت ایران (دفتر مقررات صادرات و واردات) ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🚢 رفع چالش ثبت آماری مرزنشینان؛ جزئیات اضافه شدن 5 کد تعرفه روغن ذرت و قطعات خودرو به سامانه جامع تجارت
تجارت مرزی و فعالیت شرکت‌های تعاونی مرزنشینان همواره یکی از اهرم‌های مهم تأمین کالاهای اساسی و تنظیم بازار در استان‌های مرزی کشور محسوب می‌شود. با این حال، در بسیاری از مواقع، عدم تطابق یا نقص در کدهای تعرفه (HS Code) تعریف‌شده در سامانه جامع تجارت، فرآیند ثبت آماری و ترخیص کالا را با توقف مواجه می‌کند. در تازه‌ترین تحول گمرکی، دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت ایران طی نامه‌ای رسمی به شماره 9129425 در تاریخ 1405/08/12، خبر از اضافه شدن 5 ردیف تعرفه کلیدی به فهرست اقلام قابل ورود شرکت‌های تعاونی مرزنشین داد.
در این مقاله تحلیلی از تیم تخصصی ایران ایمپکس، به بررسی دقیق ابعاد این ابلاغیه، کدهای تعرفه اضافه‌شده و تأثیر عملیاتی آن بر ترخیص‌کاران، بازرگانان و تعاونی‌های مرزنشین می‌پردازیم.
📋 ریشه و علت صدور ابلاغیه شماره 9129425 چه بود؟
بر اساس مستندات ضمیمه‌شده به این بخشنامه، پیگیری‌های مستمر بخش خصوصی و اتحادیه‌های استانی نقش اصلی را در باز شدن این گره سیستمی ایفا کرده است:
1. پیگیری استان گیلان: اتحادیه شرکت‌های تعاونی مرزنشینان استان گیلان و متعاقباً اداره کل صمت این استان (طی نامه شماره 8886317 مورخ 1405/07/14)، خواستار درج کد تعرفه روغن مایع ذرت (15152900) در بخش ثبت آماری مرزنشینان سامانه جامع تجارت شده بودند.
2. پیگیری استان گلستان: اتحادیه تعاونی‌های مرزنشین استان گلستان و اداره کل صمت این استان (طی نامه شماره 9035422 مورخ 1405/08/03)، نسبت به عدم امکان انتخاب کدهای تعرفه مرتبط با قطعات یدکی خودروهای سبک و سنگین در سامانه جامع تجارت هشدار داده و خواستار رفع این محدودیت شدند.
با بررسی کارشناسی در دفتر مقررات صادرات و واردات مشخص شد که کالاهای درخواستی دقیقاً در چارچوب ردیف‌های 4، 51 و 52 فهرست اقلام قابل ورود مرزنشینان (شامل روغن نباتی مایع و جامد به استثنای روغن زیتون، و همچنین قطعات یدکی خودروهای سنگین و سبک و قطعات منفصله خودرو یا CKD) قرار می‌گیرند.
📊 جدول کامل کدهای تعرفه اضافه‌شده برای تعاونی‌های مرزنشین
بر اساس ابلاغیه سرکار خانم نرگس باقری زمردی (مدیرکل دفتر مقررات صادرات و واردات) به جناب آقای بهپوری (مدیرکل دفتر واردات گمرک جمهوری اسلامی ایران)، 5 ردیف تعرفه زیر جهت اجرا به گمرکات اجرایی ابلاغ شده و در سامانه‌های مرتبط بارگذاری می‌گردد:
| ردیف | کد تعرفه (HS Code) | شرح دقیق کالا در کتاب مقررات | دسته‌بندی کلی |
|---|---|---|---|
| 1 | 15152900 | سایر (روغن ذرت و اجزای آن) | کالاهای اساسی و روغن‌های نباتی |
| 2 | 84079000 | سایر موتورها | قطعات و پیشرانه‌های خودرو |
| 3 | 84073490 | سایر (موتورهای پیستونی رفت و برگشتی) | قطعات یدکی خودرو |
| 4 | 84073410 | موتورهای گازسوز و دوگانه‌سوز (بنزین و گاز) | قطعات یدکی خودرو |
| 5 | 84073220 | قطعات منفصله موتورهای چهارزمانه (CKD) | قطعات منفصله خودرو |
💡 تحلیل تخصصی: تأثیر این بخشنامه بر واردکنندگان و ترخیص‌کاران
ابلاغ این دستورالعمل از چند منظر برای فعالان حوزه بازرگانی خارجی و امور گمرکی حائز اهمیت است:
1. تسریع در ثبت آماری و جلوگیری از رسوب کالا
پیش از این، اگرچه واردات روغن ذرت یا قطعات موتور در چارچوب سهمیه مرزنشینان مجاز بود، اما نبودن کد تعرفه دقیق (به‌ویژه در فصل 84 مربوط به موتورهای دوگانه‌سوز و قطعات منفصله چهارزمانه) عملاً ثبت آماری در سامانه جامع تجارت را غیرممکن می‌ساخت. با فعال شدن این تعرفه‌ها، مشکل سیستمی ثبت سفارش/ثبت آماری برطرف شده و از تحمیل هزینه‌های انبارداری و دموراژ در گمرکات مرزی جلوگیری می‌شود.
2. شفافیت در اظهار گمرکی و جلوگیری از اختلافات تعرفه‌ای
درج صریح کد تعرفه 15152900 برای روغن ذرت (با رعایت استثنای روغن زیتون طبق ردیف 4 فهرست مرزنشینان) و تفکیک دقیق موتورهای فصل 84، دست کارشناسان گمرک و ترخیص‌کاران را برای اظهار دقیق کالا باز می‌گذارد و ریسک توقف پرونده‌ها در دایره ارزش و تعرفه را به حداقل می‌رساند.
3. حمایت از زنجیره تأمین قطعات خودرو (CKD) و کالاهای اساسی
قرار گرفتن تعرفه 84073220 (قطعات منفصله موتورهای چهارزمانه) در سبد وارداتی مرزنشینان، فرصت مناسبی برای واحدهای تولیدی و مونتاژکار مستقر در مناطق مرزی ایجاد می‌کند تا بخشی از نیازهای خطوط تولید خود را از طریق ظرفیت قانونی تعاونی‌های مرزنشین تأمین نمایند.
🛠️ توصیه اجرایی به بازرگانان و حق‌العمل‌کاران
با توجه به اینکه در متن نامه اشاره شده «تعرفه‌های مذکور در سامانه‌های مرتبط نیز درج خواهد شد»، به ترخیص‌کاران و نمایندگان شرکت‌های تعاونی مرزنشین توصیه می‌شود پیش از اقدام به اظهار کالا در سامانه EPL، از همگام‌سازی کدهای تعرفه فوق در پایگاه داده سامانه جامع تجارت و سامانه جامع امور گمرکی اطمینان حاصل نمایند. همچنین برای استعلام لحظه‌ای حقوق ورودی، مجوزهای قانونی (مانند استاندارد و بهداشت) و سوابق بخشنامه‌های مرتبط با هر یک از این 5 کد تعرفه، می‌توانید از ابزارهای هوشمند جستجوی تعرفه در پلتفرم ایران ایمپکس استفاده کنید.