این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
⚖️ تحول در تودیع تضمین انبار اختصاصی: ابطال بخشنامه گمرک توسط دیوان عدالت اداری
تسهیل فرایند ترخیص کالا و کاهش هزینه‌های رسوب مواد اولیه در مبادی ورودی، یکی از ارکان اصلی پیشرفت واحدهای تولیدی کشور است. در همین راستا، گمرک جمهوری اسلامی ایران طی بخشنامه شماره 1405/134/8 (شناسه 1405/756137) پیرو صدور دادنامه هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، اقدام به اصلاح بند 5 دستورالعمل انبار اختصاصی نموده است.
این تصمیم قضایی و اداری مهم، بار مالی سنگین ناشی از تودیع تضمین‌های مازاد را از دوش تولیدکنندگان برداشته و میزان تضمین قانونی جهت انتقال کالا به انبار اختصاصی را کاملاً شفاف کرده است. در ادامه این مقاله، به بررسی ابعاد حقوقی، تجاری و اجرایی این بخشنامه می‌پردازیم.
📌 جزئیات رأی دیوان عدالت اداری و ابطال بخشنامه از زمان تصویب
بر اساس دادنامه شماره 140531390001127580 صادره از هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، فراز پایانی بند 5 دستورالعمل قبلی (موضوع بخشنامه شماره 1404/1382555) که به گمرکات اجازه می‌داد در مواردی تا «50 درصد ارزش کالا» اقدام به دریافت تضمین نمایند، مغایر با بند (ب) ماده 38 قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور تشخیص داده شد.
دیوان عدالت اداری با استناد به مواد قانونی، این بند را «از زمان تصویب» (عطف به‌ماسبق) باطل اعلام کرد تا هرگونه اقدام گذشته گمرک در اخذ تضمین‌های مازاد برای واحدهای تولیدی اصلاح گردد.
📜 متن اصلاح‌شده بند 5 دستورالعمل انبار اختصاصی
با اعمال این اصلاحیه، فرمول و شرایط تودیع تضمین برای رویه انبار اختصاصی به شرح زیر تغییر یافته است:
- کالاهای مجاز مشروط (عمومی): موافقت با انتقال کالا به انبار اختصاصی با رعایت ماده 28 قانون امور گمرکی و با لحاظ ماده 10 قانون امور گمرکی منوط به تودیع تضمین است که نباید از مجموع حقوق ورودی، عوارض، مالیات بر ارزش افزوده و 50 درصد ارزش کالا کمتر باشد.
- واحدهای تولیدی: میزان تضمین برای کالاهای مجاز و همچنین در اجرای بند «ب» ماده 38 قانون رفع موانع تولید، دقیقاً معادل مجموع حقوق ورودی، عوارض و مالیات بر ارزش افزوده خواهد بود. (دیگر سقف مازاد 50 درصد ارزش برای تولیدکنندگان اعمال نمی‌شود).
تبصره‌های مهم دستورالعمل:
- تبصره 1: خروج نهایی کالا از انبار اختصاصی منوط به انجام کامل تشریفات گمرکی و حسب مورد پرداخت یا تأمین کامل وجوه متعلقه است.
- تبصره 2: با توجه به بند (ل) ماده 1 قانون امور گمرکی، هزینه خدمات فوق‌العاده در پایان هر ماه و با تشخیص رئیس گمرک مربوطه، حداکثر تا پایان هر فصل از متقاضی اخذ می‌شود.
🛠️ اهمیت این اصلاحیه برای صاحبان صنایع و کارگزاران گمرکی
انتقال کالا به انبار اختصاصی این امکان را به تولیدکنندگان می‌دهد تا مواد اولیه خود را قبل از پرداخت کامل حقوق ورودی به انبارهای تحت نظارت خود منتقل کرده و نقدینگی شرکت را مدیریت نمایند. حذف شرط تودیع تضمین تا 50 درصد ارزش کالا، موجب آزادسازی بخشی از خطوط اعتباری و ضمانت‌نامه‌های بانکی شرکت‌های تولیدی می‌شود.
برای بهره‌مندی از آخرین قوانین گمرکی، استعلام هزینه‌ها و تشریفات ترخیص کالاهای تولیدی و صنعتی، مجموعه‌های فعال تجاری می‌توانند از خدمات تخصصی و مشاوره میدانی ایران ایمپکس استفاده نمایند تا فرایند ورود کالا به انبارهای اختصاصی بدون معطلی اجرا شود.
❓ پرسش‌های متداول (FAQ)
1. میزان تضمین انبار اختصاصی برای واحدهای تولیدی چه قدر تعیین شده است؟
مطابق اصلاحیه جدید، میزان تضمین برابر با مجموع حقوق ورودی، عوارض و مالیات بر ارزش افزوده کالا است و نیازی به تودیع تضمین مازاد بر اساس ارزش کالا نیست.
2. آیا ابطال مقرره قبلی شامل گذشته نیز می‌شود؟
بله، هیأت عمومی دیوان عدالت اداری بند قبلی را «از زمان تصویب» باطل کرده است.
3. شرط اصلی خروج کالا از انبار اختصاصی چیست؟
انجام کامل تشریفات گمرکی و پرداخت یا تأمین قطعی کلیه حقوق و عوارض دولتی الزامی است.