این بخشنامه رسمی توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🔄 اصلاحیه مهم بخش سوم مقررات ارزی؛ ضوابط جدید خرید اسکناس و حواله غیرصادراتی از مشتریان
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در راستای روان‌سازی فرآیندهای مالی و تنظیم بازار ارز، اقدام به اصلاح بندهای 5 و 6 بخش سوم مجموعه مقررات ارزی (مرتبط با خدمات ارزی و سایر مبادلات ارزی بین‌المللی) نموده است. این اصلاحیه که تحت بخشنامه شماره 05/82150 در تاریخ 1405/04/11 صادر گردید، تأثیر مستقیم و مهمی بر نحوه تعامل بانک‌ها و موسسات اعتباری با دارندگان ارزهای اسکناسی و حواله‌ای غیرصادراتی خواهد داشت.
جهت بررسی و تسهیل امور تجاری خود می‌توانید از خدمات تخصصی و مشاوره‌ای ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی تجارت خارجی بهره‌مند شوید.
🔍 جزئیات اصلاحیه بند 5: خرید ارز اسکناس غیرصادراتی
طبق بند 5 اصلاح‌شده، خرید ارز اسکناس یا موجودی حساب‌های ارزی که به صورت اسکناس تأمین شده‌اند (مشروط به اینکه از محل صادرات نباشند) با شرایط زیر بلامانع اعلام شده است:
* نرخ معامله: بر اساس نرخ توافقی بین مشتری و مؤسسه اعتباری تعیین می‌گردد.
* ثبت سیستماتیک: ثبت دقیق تراکنش در سامانه نظارت ارز (سنا) الزامی است.
این اقدام انعطاف‌پذیری بیشتری به مشتریان حقیقی و حقوقی که ارز فیزیکی در اختیار دارند می‌دهد تا بدون دغدغه‌های بوروکراتیک، منابع ارزی خود را به شبکه بانکی عرضه کنند.
💼 جزئیات اصلاحیه بند 6: خرید حواله ارزی و ملاک «مطلوبیت ارز»
بند 6 این بخشنامه ناظر بر حواله‌های ارزی غیرصادراتی و موجودی حساب‌های ارزی با منشأ حواله است. فرآیند خرید این ارزها بدین شرح اصلاح شده است:
1. مبنای قیمت‌گذاری: نرخ مبنا، همان نرخ حواله مرکز مبادله ارز و طلای ایران خواهد بود.
2. توافق طرفین: معامله باید با توافق فی‌مابین مؤسسه اعتباری و مشتری و جلب رضایت کامل وی انجام گیرد.
3. مؤلفه‌های تعیین‌کننده قیمت نهایی: ارزش‌گذاری حواله بر اساس مبدأ و نوع ارز، قابلیت استفاده از آن و شاخص بسیار حیاتی «مطلوبیت ارز» انجام می‌گیرد.
تعریف «مطلوبیت ارز» از دیدگاه بانک مرکزی
بانک مرکزی به صراحت تبیین کرده است که مؤلفه‌های تعیین‌کننده مطلوبیت ارز مستقیماً ناظر بر میزان دسترسی مؤسسه اعتباری (بانک عامل) به آن ارز (حواله ارزی وارده یا موجودی حساب ارزی) در خارج از کشور می‌باشد. هرچه دسترسی بانک به منابع ارزی در کارگزاری‌های خارجی آسان‌تر و کم‌هزینه‌تر باشد، مطلوبیت آن حواله بالاتر ارزیابی می‌شود.
🛠 نقش سامانه سنا و شفافیت ارزی
هرگونه تراکنش در قالب این دو بند، چه به صورت اسکناس و چه حواله، الزامات سخت‌گیرانه‌ای برای ثبت در سامانه سنا دارد. این امر به سیاست‌گذار پولی کشور کمک می‌کند تا رصد دقیقی بر جریان منابع ارزی غیرصادراتی داشته باشد و از قاچاق ارز یا پول‌شویی پیشگیری کند. بازرگانان گرامی می‌توانند برای تطبیق فعالیت‌های خود با آخرین بخشنامه‌ها با کارشناسان ایران ایمپکس در ارتباط باشند.
📌 جدول خلاصه تغییرات مقررات ارزی خرید اسکناس و حواله
| نوع دارایی ارزی | نرخ مبنای خرید | الزامات ثبت | شاخص‌های کلیدی اثرگذار |
|---|---|---|---|
| ارز اسکناس / حساب با منشأ اسکناس | نرخ توافقی | سامانه سنا | رضایت مشتری، غیرصادراتی بودن منشأ ارز |
| حواله ارزی / حساب با منشأ حواله | نرخ حواله مرکز مبادله | سامانه سنا | مبدأ و نوع ارز، قابلیت استفاده، مطلوبیت ارز (میزان دسترسی در خارج) |
برای کسب اطلاعات تکمیلی در خصوص فرآیندهای تخصصی ترخیص کالا و امور بانکی بین‌المللی، به پلتفرم جامع ایران ایمپکس بپیوندید.