🏦 ابلاغ مصوبه دریافت ضمانت‌نامه بانکی 2 ماهه برای مالیات بر ارزش افزوده در گمرک (بخشنامه 1405/1148527)

در راستای تسهیل تجارت، کاهش رسوب کالا در بنادر و حمایت از نقدینگی فعالان اقتصادی، گمرک جمهوری اسلامی ایران بخشنامه جدیدی را در خصوص نحوه وصول مالیات بر ارزش افزوده و عوارض گمرکی ابلاغ کرد. بر اساس بخشنامه شماره 1405/1148527 مورخ 1405/08/09 که به امضای فرود عسگری، معاون وزیر و رئیس کل گمرک جمهوری اسلامی ایران رسیده است، گمرکات اجرایی سراسر کشور مجاز به دریافت ضمانت‌نامه بانکی به جای وجه نقد بابت مالیات بر ارزش افزوده و عوارض متعلقه شده‌اند.

در این مقاله تخصصی از ایران ایمپکس، به بررسی دقیق ابعاد این بخشنامه، جزئیات تصویب‌نامه هیئت وزیران و نکات کلیدی آن برای بازرگانان و ترخیص‌کاران می‌پردازیم.

📋 جزئیات بخشنامه گمرک و مصوبه هیئت وزیران

این بخشنامه پیرو تصویب‌نامه هیئت وزیران به شماره 89020/ت65927هـ مورخ 1405/07/29 صادر شده است. هیئت وزیران در جلسه مورخ 1405/07/19 و به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی (نامه شماره 2/67003 مورخ 1405/04/29) و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی، مجوز این تسهیلات را صادر کرده است.

بر اساس متن صریح ابلاغیه محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهور، گمرک جمهوری اسلامی ایران مجاز است برای وصول مالیات بر ارزش افزوده و عوارض متعلقه کالاها، به جای دریافت وجه نقد در زمان ترخیص، ضمانت‌نامه بانکی به مدت دو ماه دریافت کند.

⏳ شرط کلیدی: محدودیت زمانی تا پایان سال مالی جاری

یکی از مهم‌ترین نکاتی که واردکنندگان و کارگزاران گمرکی باید به آن توجه ویژه داشته باشند، قید زمانی مندرج در بخشنامه است. رئیس کل گمرک تاکید کرده است که با حفظ ضوابط، زمان سررسید ضمانت‌نامه‌ها باید به نحوی تعیین گردد که حداکثر تا پایان سال مالی جاری، وجوه ضمانت‌نامه‌های مذکور به حیطه وصول درآید.

بنابراین:
* مهلت دو ماهه دریافت ضمانت‌نامه بانکی، مشروط به عدم عبور تاریخ سررسید از پایان سال مالی جاری است.
* برای محموله‌هایی که در ماه‌های پایانی سال اظهار می‌شوند، مدت اعتبار ضمانت‌نامه بانکی متناسب با زمان باقی‌مانده تا پایان سال مالی تنظیم خواهد شد تا وجوه آن حتماً در همان سال مالی وصول گردد.
* نظارت بر حسن اجرای این دستورالعمل مستقیماً بر عهده بالاترین مقام اجرایی هر گمرک گذاشته شده است.

💱 تعیین تکلیف نرخ ارز مبنای محاسبه ارزش گمرکی

در تبصره ذیل تصویب‌نامه هیئت وزیران، به موضوع بسیار مهمی در خصوص نحوه محاسبه ارزش گمرکی اشاره شده است:

«تبصره – نرخ ارز مبنای محاسبه ارزش گمرکی موضوع ماده (14) قانون امور گمرکی نرخ ارز اعلامی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در روز اظهار است.»

این تبصره به ابهامات احتمالی در خصوص تغییرات نرخ ارز در فاصله زمانی بین اظهار کالا تا سررسید ضمانت‌نامه بانکی پایان می‌دهد. بر این اساس، ملاک محاسبه ارزش گمرکی کالا و به تبع آن محاسبه حقوق ورودی و مالیات بر ارزش افزوده، دقیقاً نرخ ارز اعلامی بانک مرکزی در روز اظهار کالا خواهد بود.

💡 مزایا و تاثیرات این بخشنامه برای واردکنندگان و تولیدکنندگان

پرداخت نقدی مالیات بر ارزش افزوده در زمان ترخیص کالا، همواره یکی از چالش‌های اصلی تامین سرمایه در گردش برای واحدهای تولیدی و بازرگانان بوده است. ابلاغ این بخشنامه مزایای متعددی به همراه دارد:

1. مدیریت بهینه نقدینگی: واردکنندگان می‌توانند بدون نیاز به تامین فوری وجه نقد بابت مالیات بر ارزش افزوده، کالای خود را ترخیص کرده و پس از ورود کالا به چرخه تولید یا فروش، طی مهلت دو ماهه نسبت به تسویه آن اقدام کنند.
2. تسریع در ترخیص کالا و کاهش دموراژ: با جایگزینی ضمانت‌نامه بانکی به جای وجه نقد، زمان ماندگاری کالا در بنادر و گمرکات کاهش یافته و از تحمیل هزینه‌های انبارداری و دموراژ جلوگیری می‌شود.
3. شفافیت در محاسبات گمرکی: تاکید مجدد بر ملاک بودن نرخ ارز در «روز اظهار» بر اساس ماده 14 قانون امور گمرکی، ریسک نوسانات ارزی در فرآیند ترخیص را برای صاحب کالا مشخص و قابل پیش‌بینی می‌کند.

🔍 راهنمای اقدام برای ترخیص‌کاران و فعالان تجاری

اگر قصد استفاده از تسهیلات این بخشنامه را دارید، توصیه کارشناسان ایران ایمپکس این است که پیش از ثبت اظهارنامه، هماهنگی‌های لازم را با بانک عامل خود جهت صدور ضمانت‌نامه بانکی منطبق با فرمت مورد تایید گمرک انجام دهید. همچنین با توجه به شرط «وصول تا پایان سال مالی جاری»، برنامه‌ریزی زمانی ترخیص محموله‌های خود را به گونه‌ای مدیریت کنید که بتوانید از حداکثر سقف زمانی دو ماهه بهره‌مند شوید.

برای دسترسی به آخرین بخشنامه‌های گمرکی، استعلام تعرفه‌ها و دریافت مشاوره‌های تخصصی در زمینه واردات و ترخیص کالا، همواره می‌توانید از خدمات و بانک اطلاعاتی جامع ایران ایمپکس بهره‌مند شوید.