این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📦 تحلیل جامع مصوبات جلسه پنجم کارگروه ماده 12 قانون ساماندهی مبادلات مرزی: از ابطال همزمانی کارت پیله‌وری و بازرگانی تا اصلاح فهرست کالاهای مرزنشینان
گمرک جمهوری اسلامی ایران با صدور بخشنامه شماره 1405/1105903 مورخ 1405/08/02، مصوبات کلیدی پنجمین جلسه کارگروه ماده (12) قانون ساماندهی مبادلات مرزی (مورخ 1405/06/28) را که از سوی دفتر مقررات صادرات و واردات وزارت صمت ارسال شده بود، به گمرکات اجرایی استان‌های مرزی و کشور ابلاغ کرد. این ابلاغیه حاوی تغییرات ساختاری در قواعد فعالیت پیله‌وران، اصلاح فهرست اقلام قابل ورود توسط شرکت‌های تعاونی مرزنشینان و تعیین تکلیف واردات برندهای لوازم خانگی کره جنوبی است. در این مقاله تخصصی از ایران ایمپکس، تمامی ابعاد فنی، تعرفه‌ای و اجرایی این بخشنامه را برای بازرگانان، پیله‌وران، مدیران تعاونی‌های مرزنشین و ترخیص‌کاران بررسی می‌کنیم.
1. ممنوعیت تجمیع «کارت بازرگانی» و «کارت پیله‌وری» و مهلت رفع تعهد ارزی
یکی از مهم‌ترین تصمیمات اخذ شده در بند (1) صورتجلسه کارگروه ماده 12، تفکیک قاطع میان فعالیت بازرگانی رسمی و فعالیت پیله‌وری است. بر اساس این مصوبه:
* ابطال کارت پیله‌وری دارندگان کارت بازرگانی: امکان دریافت کارت پیله‌وری برای اشخاصی که دارای کارت بازرگانی هستند وجود ندارد و مقرر گردیده است کلیه افرادی که در حال حاضر دارای کارت بازرگانی می‌باشند، کارت پیله‌وری آن‌ها حذف گردد.
* مهلت تسویه و رفع تعهد ارزی: برای پیله‌ورانی که همزمان دارای کارت بازرگانی هستند و پیش از این بر اساس سهمیه خود اقدام به صادرات نموده‌اند، تا پایان آذرماه سال جاری فرصت داده شده است تا نسبت به واردات در قبال صادرات و رفع تعهد ارزی خود اقدام نمایند.
فعالان تجاری در مناطق مرزی باید توجه داشته باشند که عدم اقدام در مهلت مقرر (پایان آذرماه) می‌تواند منجر به مسدودی سامانه‌ها و ایجاد مشکلات حقوقی در زمینه تعهدات ارزی شود. کارشناسان ایران ایمپکس توصیه می‌کنند پیله‌وران مشمول، در اسرع وقت فرآیند ثبت سفارش و ترخیص کالاهای خود را تکمیل کنند.
2. اصلاح فهرست اقلام قابل ورود تعاونی‌های مرزنشینان (اضافات و حذفیات)
پیرو نامه‌های شماره 8732836 و 8756619 دفتر مقررات صادرات و واردات، فهرست کالاهای مجاز جهت واردات توسط مرزنشینان و شرکت‌های تعاونی آن‌ها دستخوش تغییرات مهمی شده است. در این اصلاحیه، با هدف تامین نیازهای زیرساختی انرژی و کالاهای مصرفی، 11 ردیف تعرفه جدید اضافه شده و 5 ردیف تعرفه مربوط به ضایعات باتری حذف گردیده است.
الف) جدول کالاهای اضافه شده به فهرست اقلام مجاز مرزنشینان
بر اساس ابلاغیه جدید، واردات تجهیزات خورشیدی و باتری نو بدون محدودیت سقف سهمیه‌ای مجاز شده و سایر کالاها دارای سهمیه مشخص بر اساس تعداد اعضای تعاونی هستند:
| ردیف | کد تعرفه (HS Code) | شرح کالا | شرایط و سهمیه سالانه |
|---|---|---|---|
| 1 | 84253120 | موتور آسانسور | هر 50 نفر یک عدد در سال |
| 2 | 08025190 | پسته کوهی | هر نفر 30 کیلوگرم در سال |
| 3 | 85167100 | قهوه ساز خانگی و صنعتی | هر 50 نفر یک عدد در سال |
| 4 | 10059090 | ذرت انسانی | هر نفر 30 کیلوگرم در سال |
| 5 | 90283019 | کنتور تک فاز و سه فاز | هر 20 نفر یک دستگاه در سال |
| 6 | 85044010 | مبدل‌های الکترونیکی DC/DC | هر 50 نفر یک دستگاه در سال |
| 7 | 73211110 | اجاق گاز فردار | هر 50 نفر یک دستگاه در سال |
| 8 | 85076090 | اینورترهای خورشیدی به همراه تجهیزات (پنل، باتری و تجهیزات) | بدون محدودیت |
| 8-1 | 85044087 | اینورترهای خورشیدی به همراه تجهیزات (پنل، باتری و تجهیزات) | بدون محدودیت |
| 8-2 | 85076010 | اینورترهای خورشیدی به همراه تجهیزات (پنل، باتری و تجهیزات) | بدون محدودیت |
| 9 | 85068090 | باتری نو | بدون محدودیت |
ب) جدول کالاهای حذف شده (ممنوعیت واردات ضایعات و باتری فرسوده)
در راستای سیاست‌های زیست‌محیطی و ساماندهی واردات پسماندها، کلیه ردیف‌های تعرفه مربوط به باتری‌های فرسوده و قراضه انباره‌های سرب-اسید از فهرست اقلام قابل ورود تعاونی‌های مرزنشینان حذف شد:
| ردیف | کد تعرفه (HS Code) | شرح کالای حذف شده |
|---|---|---|
| 1 | 85491100 | قراضه و ضایعات انباره‌های سرب – اسید؛ انباره‌های سرب – اسید مصرف شده |
| 2 | 85491200 | سایر دارای سرب، کادمیوم یا جیوه |
| 2-1 | 85491300 | تفکیک شده (Sorted) بر اساس نوع شیمیایی و بدون محتوای سرب، کادمیوم یا جیوه |
| 3 | 85491400 | تفکیک نشده و بدون محتوای سرب، کادمیوم یا جیوه |
| 4 | 85491900 | سایر ضایعات و قراضه‌های باتری |
همچنین طبق دستور مدیرکل دفتر واردات گمرک ایران به دفتر آمار و پردازش اطلاعات گمرکی، مقرر شده است آمار کامل واردات شرکت‌های تعاونی مرزنشینان از ابتدای سال 1395 تا شش‌ماهه نخست سال 1405 (شامل نام کالا، کد تعرفه، سال ورود، وزن و ارزش) استخراج و جهت تصمیم‌گیری در خصوص حذفیات جدید در جلسات آتی کارگروه ارسال گردد. برای بررسی دقیق تعرفه‌ها، مأخذ حقوق ورودی و مجوزهای استاندارد این اقلام می‌توانید از بانک اطلاعاتی ایران ایمپکس استفاده نمایید.
3. رفع ممنوعیت واردات لوازم خانگی با برند کره جنوبی توسط تعاونی‌های مرزنشینان
یکی از ابهامات مهم گمرکات مرزی (به‌ویژه پیرو استعلام اداره کل صمت استان ایلام به شماره 8712210)، وضعیت واردات کالاهای ساخت یا برند کره جنوبی (نظیر لوازم خانگی) بود.
بر اساس بند (4) مصوبات کارگروه ماده 12، با توجه به اینکه پیش‌تر ممنوعیت واردات کالاهای با نشان و برند کره جنوبی برای رویه‌های کولبری و ملوانی حذف شده بود، مقرر گردید این تسهیلات به شرکت‌های تعاونی مرزنشینان نیز تسری یابد. بر این اساس، واردات لوازم خانگی توسط شرکت‌های تعاونی مرزنشینان با برند کره جنوبی بلامانع بوده و صرفاً واردات کالا با برند و نشان رژیم صهیونیستی (اسرائیل) ممنوع می‌باشد.
4. ضوابط انصراف از عضویت در تعاونی و ترخیص کالاهای اساسی
در بخش‌های پایانی صورتجلسه کارگروه ماده 12، دو موضوع حقوقی و اجرایی دیگر نیز تعیین تکلیف شده است:
1. تشریفات استعفا و انصراف مرزنشینان از تعاونی: به استناد ماده 15، تبصره 2 ماده 12 و بند 4 ماده 37 قانون بخش تعاون، استعفای هر عضو در شرکت تعاونی منوط به تسویه حساب کامل با تعاونی است. بنابراین مرزنشینانی که قصد انصراف از عضویت در تعاونی را دارند، الزاما باید به شرکت تعاونی مربوطه مراجعه و فرآیند تسویه را طی کنند.
2. ترخیص کالاهای اساسی از سایر گمرکات کشور: در خصوص پیشنهاد مطرح شده مبنی بر امکان ترخیص برخی کالاهای اساسی از سایر گمرکات غیرمرزی کشور توسط شرکت‌های تعاونی مرزنشینان، کارگروه مقرر نمود که این موضوع نیازمند مصوبه هیأت وزیران بوده و باید از طریق هیأت دولت پیگیری شود.
5. گمرکات مخاطب و الزامات اجرایی بخشنامه
این بخشنامه به طور مستقیم خطاب به حوزه‌های نظارت و ادارات کل گمرکات 17 استان کشور شامل هرمزگان، بوشهر، خوزستان، سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی، گیلان، مازندران، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، کردستان، اردبیل، کرمانشاه، فارس، گلستان، خراسان جنوبی، خراسان شمالی و ایلام صادر شده است.
مسئولیت نظارت بر حسن اجرای این مصوبات بر عهده بالاترین مقام اجرایی هر گمرک قرار داده شده و کدهای تعرفه جدید نیز در سامانه‌های جامع تجارت و گمرک اعمال می‌گردند. بازرگانان، مدیران تعاونی‌های مرزنشینی و ترخیص‌کاران گرامی می‌توانند برای دریافت مشاوره تخصصی در زمینه واردات از طریق سهمیه مرزنشینی و پیله‌وری و استعلام آخرین تغییرات کتاب مقررات صادرات و واردات به وب‌سایت ایران ایمپکس مراجعه نمایند.