این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🌾 ابلاغ سهمیه واردات گندم و جو با تعرفه صفر از اوراسیا در سال 2026؛ تحلیل جامع برای واردکنندگان و ترخیص‌کاران
در راستای اجرای موافقتنامه تجارت آزاد میان جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا و همچنین مصوبه هیأت وزیران مبنی بر واگذاری واردات گندم مصارف صنف و صنعت به بخش غیردولتی، گمرک جمهوری اسلامی ایران بخشنامه شماره 1405/1156912 مورخ 1405/08/10 را صادر کرد. در این ابلاغیه، جزئیات دقیق سهمیه مقداری واردات گندم و جو با نرخ حقوق گمرکی و سود بازرگانی صفر برای سال 2026 میلادی به تفکیک کشور مبدأ و گمرکات اجرایی مشخص شده است.
در این گزارش تحلیلی از ایران ایمپکس، جزئیات جداول ابلاغی، کدهای تعرفه مشمول و الزامات حساس قانونی برای بهره‌مندی از این معافیت را بررسی می‌کنیم.
📋 کلیات بخشنامه و کدهای تعرفه مشمول معافیت
بر اساس ابلاغیه معاونت امور گمرکی، واردات دو قلم کالای اساسی زیر در سال 2026 میلادی و در چارچوب سقف‌های تعیین‌شده، مشمول حقوق ورودی صفر خواهد بود:
- گندم معمولی (کد تعرفه HS: 100199 / 0100199): مجموع سهمیه سالانه 3,000,000 تن.
- گندم غیر از گندم دوروم (کد تعرفه HS: 0100119): مجموع سهمیه سالانه 200,000 تن (مطابق نامه وزارت جهاد کشاورزی برای مصارف صنف و صنعت).
- جو (کد تعرفه HS: 100390): مجموع سهمیه سالانه 1,500,000 تن.
جدول 1: سهمیه کل ابلاغی به تفکیک کشورهای عضو اوراسیا (سال 2026)
| محصول | کد تعرفه (HS) | روسیه (تن) | قزاقستان (تن) | قرقیزستان (تن) | بلاروس (تن) | ارمنستان (تن) | کل سهمیه اوراسیا (تن) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| گندم | 100199 | 2,250,000 | 700,000 | 50,000 | فاقد سهمیه | فاقد سهمیه | 3,000,000 |
| جو | 100390 | 792,500 | 690,000 | 5,000 | 12,500 | فاقد سهمیه | 1,500,000 |
🗺️ توزیع استانی سهمیه گندم و جو در گمرکات شمالی و شرقی
گمرک ایران سهمیه‌های فوق را میان چهار استان مرزی و بندری اصلی کشور (مازندران، گیلان، گلستان و خراسان رضوی) توزیع کرده است تا فرآیند ترخیص کالاهای اساسی در مبادی ورودی شمال و شرق کشور مدیریت شود.
جدول 2: سهمیه استانی واردات گندم اوراسیا (بر حسب تن)
| استان / گمرک اجرایی | سهمیه مبدأ روسیه | سهمیه مبدأ قزاقستان |
|---|---|---|
| مازندران | 7000,000 | 200,000 |
| گیلان | 700,000 | 200,000 |
| گلستان | 100,000 | 50,000 |
| خراسان رضوی | 100,000 | 50,000 |
جدول 3: سهمیه استانی واردات جو اوراسیا (بر حسب تن)
| استان / گمرک اجرایی | سهمیه مبدأ روسیه | سهمیه مبدأ قزاقستان | سهمیه مبدأ بلاروس | سهمیه مبدأ قرقیزستان |
|---|---|---|---|---|
| مازندران | 639,200 | 250,000 | 2,000 | 3,500 |
| گیلان | 153,300 | 250,000 | 2,000 | 2,000 |
| گلستان | – | 100,000 | 500 | 4,000 |
| خراسان رضوی | – | 50,000 | 5000 | 3,000 |
⚠️ نکات راهبردی و هشدارهای مهم برای واردکنندگان و ترخیص‌کاران
بررسی دقیق متن بخشنامه گمرک و پیوست شماره 1236062 وزارت جهاد کشاورزی نشان می‌دهد که بازرگانان برای جلوگیری از زیان مالی و از دست دادن معافیت تعرفه‌ای باید به سه اصل کلیدی توجه ویژه داشته باشند:
- ملاک معافیت، «ترخیص قطعی» است نه «ثبت سفارش»:
وزارت جهاد کشاورزی صراحتاً تأکید کرده است که بهره‌مندی از نرخ حقوق ورودی صفر بر اساس اولویت زمانی (زمان زودتر) انجام می‌شود. داشتن ثبت سفارش یا تشکیل پرونده واردات به تنهایی هیچ‌گونه حق مکتسبه‌ای برای واردکننده ایجاد نمی‌کند. تنها محموله‌هایی که تا پیش از تکمیل سقف سهمیه مقداری، تشریفات ترخیص قطعی آن‌ها در گمرک به اتمام برسد، مشمول تعرفه صفر خواهند شد. - امکان مشارکت آزاد بخش خصوصی:
سهمیه ابلاغی محدود به شرکت‌های دولتی نیست و تمامی متقاضیان بخش خصوصی که از طریق سامانه جامع تجارت اقدام به ثبت سفارش واردات گندم مصارف صنف و صنعت یا جو نموده‌اند، مجاز به استفاده از این ظرفیت هستند. - رعایت دقیق سقف کشور مبدأ و گمرک مقصد:
ترخیص‌کاران پیش از حمل محموله از کشورهای روسیه یا قزاقستان باید از مانده سهمیه گمرک مقصد (مثلاً گمرک انزلی در برابر گمرک مشهد) اطمینان حاصل کنند؛ چرا که عبور از سقف سهمیه هر استان یا کشور مبدأ، منجر به محاسبه مأخذ حقوق ورودی عادی خواهد شد.
برای رصد لحظه‌ای بخشنامه‌های گمرکی، استعلام تغییرات تعرفه‌ای و دریافت مشاوره تخصصی در زمینه ترخیص کالاهای اساسی و استفاده از مزایای موافقتنامه اوراسیا، می‌توانید از خدمات و پایگاه دانش ایران ایمپکس بهره‌مند شوید.