تحلیل جامع بسته حمایت از صنایع ۱۴۰۴
فهرست مطالب
🚀 تحلیل جامع بسته حمایت از صنایع ۱۴۰۴: راهنمای طلایی ترخیص کالا و تامین ارز
در فضای متلاطم تجارت بینالملل، آگاهی از آخرین تسهیلات دولتی، برگ برنده هر بازرگان هوشمندی است. اخیراً سلسله بخشنامههایی تحت عنوان «بسته حمایت از صنایع» ابلاغ شده که هدف آن جبران شوکهای ارزی و تسهیل ورود مواد اولیه به چرخه تولید است. مجموعه ایران ایمپکس به عنوان مشاور تخصصی شما در امور گمرکی، در این مقاله تمامی ابعاد این مصوبه را کالبدشکافی میکند.
📅 سیر تحول قانون: از تصویبنامه هیئت وزیران تا بخشنامههای گمرکی
برای درک بهتر تغییرات، باید روند ابلاغ این قوانین را به ترتیب تاریخ بررسی کنیم:
- ۱۴۰۴/۱۰/۱۷ (نقطه آغاز): هیئت وزیران تصویبنامه شماره ۱۷۵۳۳۰/ت۶۵۲۷۹هـ را تصویب کرد. این سنگبنای حمایتی، شامل ۷ ماده کلیدی برای حمایت از تولیدکنندگان در برابر تغییر تالار ارزی (از اول به دوم) بود.
- ۱۴۰۴/۱۰/۲۳ (گام عملیاتی صمت): دفتر مقررات صادرات و واردات طی نامه شماره ۷۰۱۰۱۵۶، لیست کدهای تعرفه مواد اولیه را مشخص و به گمرک ارسال کرد.
- ۱۴۰۴/۱۰/۲۴ (ابلاغ اولیه گمرک): گمرک ایران در بخشنامه ۱۴۰۴/۱۵۷۹۸۰۳، کلیات بسته حمایتی را به تمامی گمرکات اجرایی کشور دیکته کرد.
- ۱۴۰۴/۱۰/۳۰ (ورود وزارت جهاد کشاورزی): معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد، فهرست دقیق کدهای تعرفه کالاهای اساسی مشمول ماده ۶ را نهایی کرد.
- ۱۴۰۴/۱۱/۰۶ (تکمیل فرآیند ابلاغ): دفتر واردات گمرک در بخشنامه ۱۴۰۴/۱۶۳۸۶۷۹، فهرست نهایی کالاهای اساسی و معافیتهای جدید را برای اجرا صادر نمود.
🏗️ ارکان ۷ گانه بسته حمایت از صنایع (تحلیل مواد قانونی)
این مصوبه صرفاً یک توصیه نیست؛ بلکه مجموعهای از الزامات اجرایی برای بانک مرکزی و گمرک است. متخصصان ایران ایمپکس مهمترین بخشهای این ۷ ماده را به شرح زیر تحلیل میکنند:
۱. جبران کسری سرمایه در گردش (ماده ۱ و ۲) 💳
واحدهای تولیدی که به دلیل انتقال از تالار اول ارزی به تالار دوم با کمبود نقدینگی مواجه شدهاند، مشمول تسهیلات بانکی تا سقف ۷۰۰ هزار میلیارد تومان میشوند. این تامین مالی از طریق ابزارهایی مثل اوراق گام، برات الکترونیکی و اعتبارات اسنادی ($LC$) صورت میگیرد.
۲. رونمایی از «اوراق گام ویژه» (ماده ۳) 📑
این اوراق منحصراً برای خرید ارز در مرکز مبادله ارز و طلا طراحی شده است. نکته جالب اینجاست که واردکنندگان روغن موتور، لاستیک و قطعات یدکی ناوگان سنگین و هوایی نیز میتوانند مستقیماً از این اوراق برای تامین ارز خود استفاده کنند.
۳. تخصیص اعتبار برای کالاهای رسوب شده (ماده ۵) 📦
بانک مرکزی و گمرک موظف شدهاند برای کالاهایی که قبل از ۱۴۰۴/۱۰/۱۵ قبض انبار شده اما ترخیص نشدهاند، تخصیص اعتبار صادر کنند. واردکننده تنها یک هفته پس از دریافت کد ساتا فرصت دارد کالا را خارج کند.
نکته تخصصی ایران ایمپکس: اگر کالای شما در گمرک رسوب کرده، همین حالا برای بهرهمندی از این ماده قانونی با کارشناسان ایران ایمپکس تماس بگیرید.
🔓 معافیت از قاعده «تقدم ثبت سفارش» (ماده ۶): یک فرصت طلایی!
یکی از چالشهای همیشگی بازرگانان، مطابقت تاریخ ثبت سفارش با تاریخ بارنامه بود. طبق ماده ۶ این مصوبه، کلیه کدهای تعرفه کالاهای اساسی و مواد اولیه تولید که تا پایان سال ۱۴۰۴ وارد گمرکات میشوند، از قاعده تقدم تاریخ ثبت سفارش به تاریخ حمل (بارنامه) معاف هستند.
این یعنی حتی اگر بارنامه شما زودتر از ثبت سفارش صادر شده باشد، دیگر مانعی برای ترخیص نخواهید داشت.
📋 لیست تخصصی کدهای تعرفه و تحلیل "بسته حمایت از صنایع" ۱۴۰۴
این لیست شامل کالاهایی است که طبق ماده ۵ و ۶ مصوبه هیئت وزیران، مشمول تسهیلات ویژه ارزی و معافیتهای گمرکی (مانند معافیت از تقدم ثبت سفارش) شدهاند.
🌾 ۱. فهرست کالاهای اساسی (موضوع ماده ۶ - وزارت جهاد کشاورزی)
این کالاها طبق ابلاغیه شماره ۹۲۹۸۰۰ مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۳۰، از قاعده تقدم تاریخ ثبت سفارش به تاریخ بارنامه معاف هستند.
| ردیف | کالا | کد تعرفه (HS Code) | شرح تعرفه |
| ۱ | گندم | 10019920 | گندم معمولی |
| ۲ | برنج | 10063010 و 10063020 | برنج نیمه سفید یا کامل سفید شده حتی صیقلی |
| ۳ | شکر | 17011300 | شکر خام از نیشکر |
| ۴ | جو | 10039000 | جو (سایر) |
| ۵ | ذرت | 10059010 | ذرت دامی |
| ۶ | کنجاله | 23040000 | کنجاله سویا و سایر آخالهای جامد |
| ۷ | روغن خام | 15071000 | روغن خام از دانه سویا |
| 15119010 | روغن خام RBD | ||
| 15121100 | روغن خام از دانه آفتابگردان | ||
| 15141100 | روغن خام از کلزا یا کانولا | ||
| 15149100 | سایر روغنهای خام کلزا | ||
| ۸ | دانه سویا | 12019010 | دانه سویا تراریخته |
| 12019090 | سایر دانههای سویا |
نکته کلیدی: وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده است که فهرست سایر کالاهای کشاورزی مشمول نیز متعاقباً اعلام خواهد شد. برای اطلاع سریع از لیستهای تکمیلی، با مشاوران ایران ایمپکس در ارتباط باشید.
🏭 ۲. مواد اولیه تولید و قطعات (موضوع ماده ۵ و ۶ - وزارت صمت)
برخلاف کالاهای کشاورزی که در یک جدول مشخص ارائه شدهاند، مواد اولیه صنعتی شامل طیف گستردهای از کدهای تعرفه در حوزههای زیر است که طبق نامههای شماره ۶۹۹۷۳۸۷ و ۶۹۸۶۵۳۳ معاونتهای وزارت صمت تعیین شدهاند:
- صنایع عمومی: شامل مواد اولیه مصرفی در خطوط تولید متنوع.
- ماشینآلات و تجهیزات: قطعات یدکی، اجزاء و قطعات خطوط تولید.
- کالاهای تالار دوم: کلیه کد تعرفههایی که از تالار اول به تالار دوم منتقل شده و قبل از تاریخ ۱۴۰۴/۱۰/۱۵ قبض انبار شدهاند (موضوع ماده ۵ برای تخصیص اعتبار).
2-۱. صنایع غذایی، دارویی و بهداشتی 🍎
این بخش تحت نظارت قرار دارد:
- کد تعرفه ۱۱۰۸۲۰۰۰ : پودری گیاهی که در صنایع غذایی و دارویی کاربرد وسیعی دارد.
- کد تعرفه ۱۳۰۱۲۰۰۰ : مادهای کلیدی در صنایع تولید مواد غذایی و آرایشی.
- کد تعرفه ۱۷۰۲۱۱۰۰ : مورد مصرف در صنایع داروسازی برای تولید قرص و کپسول.
- کد تعرفه ۱۵۱۵۳۰۰۰ : ماده اولیه حیاتی در صنایع بهداشتی و صنعتی.
2-۲. صنایع معدنی و شیمیایی 🏗️
تحت نظارت :
- کد تعرفه ۲۵۰۸۱۰۰۰ : نوعی خاک رس که در حفاری و صنایع فولاد کاربرد دارد.
- کد تعرفه ۲۶۰۳۰۰۱۰ : مواد اولیه حیاتی برای صنایع ذوب فلزات.
- کد تعرفه ۲۹۰۲۳۰۰۰ : حلال بسیار مهم در صنایع رنگ و پلیمر.
2-۳. صنایع خودرو و ماشینآلات 🚗
- کد تعرفه ۸۴۱۴۸۰۲۰ : قطعات پیشرفته برای تقویت موتورهای احتراقی.
- کد تعرفه ۸۷۰۸۲۹۵۰ : قطعات جانبی بدنه خودرو.
- کد تعرفه ۸۴۲۱۳۱۰۰ : فیلترهای تخصصی برای انواع پیشرانهها.
اگر کالای شما در این لیست قرار دارد، هماکنون میتوانید از طریق اقدام به استعلام وضعیت و شروع فرآیند ترخیص نایید.
⚖️ تحلیل حقوقی و گمرکی (ایران ایمپکس)
طبق بخشنامه ۱۴۰۴/۱۵۹۷۹۶۷ گمرک، دفتر آمار و پردازش اطلاعات مکلف شده است اطلاعات ثبت سفارش و قبض انبار این تعرفهها را استخراج کند تا فرآیند تخصیص ارز و ترخیص تسریع شود.
مزایای استفاده از این لیست برای شما:
- رفع تعهدات ارزی: امکان استفاده از اوراق گام ویژه برای خرید ارز در مرکز مبادله جهت جبران مابهالتفاوت نرخ ارز.
- تسهیل در ترخیص: معافیت از بازرسیهای زمانبر مربوط به تقدم و تاخر تاریخها برای کالاهایی که تا پایان سال ۱۴۰۴ وارد گمرک میشوند.
- تعدیل قراردادها: اگر با دستگاههای دولتی قرارداد دارید و انتقال به تالار دوم باعث ضرر شما شده، طبق ماده ۷ این مصوبه، مجوز تعدیل ارزش قرارداد برای شما صادر شده است.
🛠️ راهکار اجرایی برای بازرگانان
اگر کالای شما در زمره کدهای تعرفه فوق قرار دارد یا به عنوان مواد اولیه تولید شناخته میشود، فرآیند زیر را با ایران ایمپکس دنبال کنید:
- بررسی قبض انبار: اطمینان حاصل کنید که تاریخ قبض انبار شما جهت بهرهمندی از ماده ۵، قبل از ۱۵ دی ماه ۱۴۰۴ باشد.
- ویرایش بانک عامل: طبق دستورالعمل اجرایی، امکان ویرایش بانک عامل بدون تغییر در نوبت تخصیص ارز در سامانه جامع تجارت فراهم شده است.
- خروج یک هفتهای: دقت کنید که پس از صدور تخصیص اعتباری و دریافت کد ساتا، تنها یک هفته برای خروج کالا از گمرک فرصت دارید.
مجموعه ایران ایمپکس با دسترسی به فایلهای Excel ارسالی از سوی وزارت صمت به گمرک، میتواند به صورت موردی وضعیت مشمول بودن کالای شما را بررسی و کوتاهترین مسیر ترخیص را برایتان ترسیم کند.
💡 واژهشناسی تخصصی و مفاهیم قانونی
- کد ساتا (SATA): شناسهای است که بانک عامل پس از تایید نهایی تامین ارز صادر میکند و برای ثبت در اظهارنامه گمرکی الزامی است.
- اوراق گام (گواهی اعتبار مولد): ابزاری برای تامین مالی زنجیرهای که در این مصوبه نسخه "ویژه" آن برای خرید مستقیم ارز معرفی شده است.
- قاعده تقدم ثبت سفارش: طبق مقررات عمومی، کالا باید پس از ثبت سفارش حمل شود؛ ماده ۶ این بسته، این محدودیت را برای مواد اولیه تا پایان سال ۱۴۰۴ برداشته است.
- اصل ۱۳۸ قانون اساسی: مستند قانونی که به هیئت وزیران اجازه میدهد برای اجرای قوانین و تنظیم سازمانهای اداری، وضع تصویبنامه و آییننامه کند.
🛠️ تسهیلات بانکی ویژه در دستورالعمل اجرایی (ماده ۴)
دستورالعمل اجرایی ماده ۴، سقفهای جدیدی را برای حمایت مالی تعریف کرده است:
- افزایش سقف تسهیلات: سقف مانده تسهیلات سرمایه در گردش از ۹۰٪ فروش سال قبل به ۱۳۰٪ افزایش یافته است.
- کاهش نسبت مالکانه: برای واحدهای مشمول، نسبت مالکانه از ۱۵٪ به ۱۰٪ کاهش یافت تا دریافت وام آسانتر شود.
- تسهیل ضمانتنامهها: میزان سپرده نقدی برای صدور ضمانتنامههای بانکی از ۱۰٪ به ۵٪ تقلیل یافت.
مثال عملی از یک کد تعرفه:
کد تعرفه ۱۵۰۷۱۰۰۰ یکی از موارد کلیدی و استراتژیک در لیست کالاهای اساسی است که در بخشنامههای اخیر مورد توجه ویژه قرار گرفته است. بر اساس اسناد بررسی شده، تحلیل وضعیت این کد به شرح زیر است:
🔍 شناسنامه و وضعیت کد تعرفه ۱۵۰۷۱۰۰۰
- شرح کالا: روغن خام از دانه سویا (Crude soybean oil).
- مرجع تعیینکننده: معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی.
- دسته بندی: این کالا در ردیف ۷ جدول «فهرست کالاهای اساسی موضوع ماده ۶ بسته حمایت از صنایع» قرار دارد.
✅ مزایا و تسهیلات اختصاص یافته (تحلیل ایران ایمپکس)
طبق بررسیهای تخصصی کارشناسان ایران ایمپکس، قرارگیری این کد در لیست مذکور، مزایای زیر را برای واردکنندگان به همراه دارد:
۱. معافیت از قاعده تقدم ثبت سفارش (ماده ۶):
این کالا به طور قطعی از قاعده «تقدم تاریخ ثبت سفارش به تاریخ حمل (بارنامه)» معاف شده است. این بدان معناست که اگر محموله روغن خام سویای شما با این کد تعرفه تا پایان سال ۱۴۰۴ وارد گمرکات کشور شود، حتی اگر تاریخ بارنامه آن پیش از تاریخ ثبت سفارش باشد، مشکلی برای ترخیص نخواهید داشت.
۲. حمایت در برابر نوسانات ارزی (ماده ۱ و ۳):
از آنجا که این کالا در زنجیره تأمین مواد اولیه قرار دارد، در صورت مواجهه با کسری سرمایه در گردش ناشی از انتقال به تالار دوم ارزی، مشمول تسهیلات بانکی و استفاده از اوراق گام ویژه برای جبران مابهالتفاوت نرخ ارز خواهد بود.
۳. تسهیلات در تخصیص اعتبار (ماده ۵):
اگر محموله روغن خام سویای شما قبل از تاریخ ۱۴۰۴/۱۰/۱۵ قبض انبار شده اما هنوز ترخیص نشده باشد، بانک مرکزی و گمرک موظف به صدور تخصیص اعتباری فوری برای آن هستند.
💡 توصیههای کاربردی ایران ایمپکس برای واردکنندگان روغن سویا
- سرعت در ترخیص: در صورت دریافت تخصیص اعتباری و کد ساتا، طبق قانون تنها یک هفته فرصت دارید تا کالا را از گمرک خارج کنید؛ در غیر این صورت ممکن است از شمول تسهیلات خارج شوید.
- استعلام اولویت: با توجه به اینکه وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده فهرست کالاهای اساسی ممکن است تکمیل شود، حتماً پیش از اقدام به واردات، آخرین وضعیت ویرایشهای این لیست را از طریق ایران ایمپکس چک کنید.
آیا محموله شما در حال حاضر در گمرک قبض انبار شده است یا قصد ثبت سفارش جدید برای این کد تعرفه را دارید؟ (دانستن این موضوع به ایران ایمپکس کمک میکند تا دقیقتر شما را راهنمایی کند که مشمول کدام ماده قانونی - ۵ یا ۶ - میشوید).
🏁 نتیجهگیری و گام بعدی
بسته حمایت از صنایع ۱۴۰۴، یک تحول مثبت برای عبور از بحرانهای نقدینگی و ارزی است. از معافیت در تاریخ ثبت سفارش گرفته تا افزایش سقف تسهیلات بانکی، همگی فرصتهایی هستند که نباید از دست بروند.
اگر در زمینه ثبت سفارش، تخصیص ارز یا ترخیص کالا با کدهای تعرفه فوق با ابهامی روبرو هستید، تیم متخصص ایران ایمپکس آماده است تا از صفر تا صد فرآیندهای بازرگانی را در کنار شما باشد. ما با تسلط بر آخرین تغییرات بخشنامهها، ریسکهای گمرکی شما را به حداقل میرسانیم.
باکس دانلود
فرم های مربوط به این مقاله
برای دسترسی به فرم های بیشتر می توانید به مقاله مجموعه فرم های گمرکی در ایران ایمپکس مراجعه نمایید.
فایل اکسل لیست کالاهای موضوع ماده 6
فهرست تعداد ۳۲۳۳ ردیف تعرفه تکمیلی تحت عنوان مواد اولیه موضوع ماده (۶) تصویب نامه شماره ۱۷۵۳۳۰ ت ۶۵۲۷۹ هـ مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۱۷ هیات محترم وزیران بسته حمایت از صنایع